ႁူဝ်ႉဝဵင်း လႄႈ ၶူးဝဵင်း မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ

ၵဵင်းမႂ်ႇ (ၵဵင်းမႆႇ)(เชียงใหม่) ၼႆႉ ပဵၼ် ၵႅၼ်ၵၢင် ၶွင် မိူင်းထႆး ပွတ်းႁွင်ႇ ယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်းယူႇသဝ်း တီႈၼႂ်းဝဵင်း ၸိူဝ်းဢၼ်တၢင်ႇမၢႆၽၢင်ဝႆႉၼၼ်ႉ မီး 127,000 (မိူဝ်ႈ ပီ 2016)၊ သေ တီႈၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ဝဵင်းလူင်ၼႆႉ ၶႂ်ႈမီးၸမ် ၼိုင်ႈလၢၼ်ႉ၊ မၼ်းပဵၼ် ဝဵင်းယႂ်ႇသုတ်း ထူၼ်ႈသီႇ တီႈ မိူင်းထႆးယဝ်ႉ။ တီႈထုင်ႉပဵင်းၼၼ်ႉ တၢင်ႈသုင်ၼႃးပၢင်ႇလၢႆႇ မီး 316 မီႇတႃႇသေ သၼ်လွႆ လႄႈ ဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉသေ မၼ်းတိူဝ်း ၶဵဝ်လီ ယဵၼ်လီသေ ဝဵင်းလူင်၊ ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းမႃးယူႇသဝ်းတီႈၼႆႈၵေႃႈမီးတင်းၼမ်၊ ၸိူဝ်းဢၼ်လုၵ်ႉ ၵုင်းထဵပ်ႈ ၶၢႆႉမႃးယူႇသဝ်းတႃႇသေ တီႈ "မွၵ်ႇၼၢင်းသီ ပွတ်းႁွင်ႇ" ၼႆႉၵေႃႈမီးယဝ်ႉ။

ပွင်ႇၸႂ်

ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဢၼ်လႆႈမၢႆတွင်းဝႆႉ တီႈၼႂ်းဝဵင်းလူင်ၼၼ်ႉ မီး 127,000 ၵေႃႉလိူဝ်လိူဝ် (မိူဝ်ႈပီ 2016) လႄႈ တီႈၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ဝဵင်းလူင်ၼၼ်ႉ မီး 1.2 လၢၼ်ႉ မိူဝ်ႈပီ 2022 ၼၼ်ႉသေ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်ယႂ်ႇသုတ်းထူၼ်ႈသွင် ၼႂ်းမိူင်းထႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇၼႆႉ ၵေႃႇတၢင်ႈမိူဝ်ႈပီ 1296 CE သေ ပဵၼ်ဝဵင်းဢၼ်လီၶဝ်ႈၸ်ႂလူၺ်ႈၽိင်ႈထုင်းလႄႈ ပိုၼ်းသေ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉပဵၼ်ဝဵင်းလူင်ၶွင် မိူင်းႁေႃၶမ်းလၢၼ်ႉၼႃးမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ႁိမ်းႁွမ်း

ဢၼ်ႁၼ်ၸႅင်ႈလႅင်းလိူဝ်ပိူၼ်ႈ တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႆႇၼႆႉ ပဵၼ်ႁွင်ႈၼမ်ႉ လႄႈ ၽႃဢၼ်ၵိုတ်းဝႆႉ ဢၼ်လွမ်ႉႁွပ်ႈဝႆႉ ဝဵင်းၵဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တၢင်းၵႂၢင်ႈမၼ်း မီးမွၵ်ႈ 6.5 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇသေ ပဵၼ်တီႈဢိင်ဢၢင်ႈ တႃႇတေၵႂႃႇမႃး လႄႇလဵပ်ႈဝဵင်း။

ၶိုင်ႈပွတ်းဢွၵ်ႇ လႄႈ ၶိုင်ႈပွတ်းတူၵ်း ဝဵင်းၵဝ်ႇၼႆႉ မီးၾၢင်ႁၢင်ႈၽႂ်မၼ်း။ ၽၢႆႇဢွၵ်ႇၼႆႉ မီးႁူင်းႁႅမ်း ႁူင်းၵိၼ်ၶဝ်ႈၽၵ်း ႁၢၼ်ႉၶၢႆလူတ်ႉၵႃး ႁူင်းၵၢၼ် ၶၢဝ်းတၢင်း လႄႈ ႁူင်းၵၢၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း ၵူၼ်းမႃးဢႅဝ်ႇလႄႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ။ ပိူင်လူင်မၼ်း တီႈၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ပဵၼ်ႁွင်ႈၶႅၵ်ႇ ႁူင်းၵိၼ်ၶဝ်ႈၽၵ်း ႁွင်ႈၼွၼ်း လႄႈ ႁူင်းၵၢၼ် ဢၼ်ႁဵတ်းပၼ် တၢင်းၵိၼ် တႃႇၵူၼ်းမႃးဢႅဝ်ႇလႄႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ။ ၶိုင်ႈပွတ်းတူၵ်းၼႆႉ ပဵၼ်တႆးလိူဝ်သေ မီးႁူင်းႁဵၼ်းၵူၼ်းတႃမွတ်ႇ ႁၢၼ်ႉၶၢႆၵွမ်ႇၵူၼ်းတၢႆ၊ ႁူင်းတူၺ်းလိၵ်ႈၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ မိူင်းထႆး ၵိင်ႇၽႄ ဝဵင်းၵဵင်းမႆႇ လႄႈ ႁူင်းၵိၼ်ၶဝ်ႈၽၵ်း ဢၼ်မီးၼိူဝ်ၽိူၼ် ၵမ်ႈၼမ် ႁႃႈႁူၵ်းတီႈ (หมูกระทะ mǔu gràck~táed) ဢၼ်မီး လုၵ်ႉၵႃႉထႆး ၸမ်ၸမ်10 ၵေႃႉ မီးဝႆႉတႃႇသေႇ။

ပေႃးဢဝ်တၢင်းၶဵမ်ယၢမ်း တႄႇဢဝ် 12 မူင်း (ၽၢႆႇႁွင်ႇ) ၼႆၸိုင် ပိူင်လူင်မၼ်း တီႈၶူးဝဵင်း လႄႈ ႁိမ်းႁွမ်းမၼ်း မီးဝႆႉ-

• 1 ၽၵ်းတူၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇ (ประตูช้างเผือก) (သုၼ်ၵၢင်၊ ၽၢႆႇႁွင်ႇ ၶူးဝဵင်း). ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမင်ႇၵရၢႆး ၵေႃႇသၢင်ႈမႃး c.1296။ မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်းႁွင်ႉဝႃႈ ၽၵ်းတူႁူဝ်ဝဵင်း၊ ၵွပ်ႈဝႃႈမၼ်းလႆႈထုၵ်ႇၼပ်ႉသွၼ်ႇဝႃႈပဵၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈသေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းသႅၼ်းမူၺ်ႇမႃႇ (1365-1401) မိူဝ်ႈပၢၼ်မၼ်းၸဝ်ႈၼၼ်ႉ ႁဵတ်းဝႆႉ ႁုၼ်ႇႁၢင်ႈ ၸၢင်ႉဢႄးလ်ပီႇၼူဝ်ႇ (ၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇ ช้างเผือก) ၽၢႆႇၼွၵ်ႈၽၵ်းတူ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ၸိုဝ်ႈၽၵ်းတူၼၼ်ႉ လႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇလွႆးလွႆး ႁႂ်ႈမၼ်းၼႄလႆႈ လွင်ႈမၼ်းမီးယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇၽိင်ႈထုင်းမၼ်း ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းဢၼ်တေပဵၼ်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၶဝ် လတ်းၽၢၼ်ႇၽၵ်းတူၼႆႉသေ ၶဝ်ႈမႃးၼႂ်းဝဵင်း မိူဝ်ႈၶဝ်တိုၵ်ႉၶိုၼ်ႈႁေႃၶမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးလုၵ်ႉတီႈၼႆႈ ၵႂႃႇတၢင်းႁွင်ႇ တေလႆႈၵႂႃႇတီႈ တႃႈလူတ်ႉပၢသ်ႉ ၼႂ်းၸႄႈတွၼ်ႈ ဢၼ်မီးၸိုဝ်ႈဝႃႈ ၸၢင်ႉၽိူၵ်ႇ ၼႆသေ သိုပ်ႇၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈ ၸူး မႄႈရိမ်း၊ ပၢႆ၊ ၵဵင်းႁၢႆး လႄႈ လႅၼ်လိၼ် လၢဝ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ (ဢၢပ်ႉတဵတ်ႉဝႆႉ မိူဝ်ႈ ဢွၵ်ႇ 2024)
• 2 ၸဵင်ႇသီၽုမ်း (แจ่งศรีภูมิ) (ၸဵင်ႇ ၶူးဝဵင်း ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ). ဝၢႆႇၽၢႆႇသၢႆႉ တီႈၼႆႈသေ တေလႆႈၵႂႃႇတီႈ သဵၼ်ႈတၢင်းလူင် ဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ၵႂႃႇသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈ ၵႂႃႇၸူးၶူဝ်ၼိူဝ်မႄႈၼမ်ႉပိင်းသေ ပူၼ်ႉၵႂႃႇ တီႈရူတ်ႈလဵၼ်း လႄႈ တႃႈရူတ်ႉပၢသ်ႉ။ ဝၢႆႇၶႂႃ (တၢင်းၸၢၼ်း) ၶဵင်ႇၵၼ်တင်း လႅၼ်လိၼ် ၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ၶူးဝဵင်း။ (ဢၢပ်ႉတဵတ်ႉဝႆႉ မိူဝ်ႈ ဢွၵ်ႇ 2024)
• 3 ၽၵ်းတူထႃးၽႄး (ประตูท่าแพ) (ပွတ်းဢွၵ်ႇတွၼ်ႈၵၢင် ၶူးဝဵင်း). တႄႇသၢင်ႈမႃး c.1296 ပဵၼ်ၼင်ႇ ၽၵ်းတူၶျိင်းရူၵ်ႉ ဝၢႆးသေသၢင်ႈဝၢၼ်ႈႁိမ်းႁွမ်း။ ထႃးၽႄ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ မီးတီႈပွင်ႇဝႃႈ “လိၼ်လိူင်း“။ မိူဝ်ႈဢၼ် တီႈလူင်းႁိူဝ်းၼၼ်ႉ လႆႈဢဝ်ၶူဝ်မႃးတႅၼ်းတၢင်ၼၼ်ႉ ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်မႃး ၽၵ်းတူထႃႈၽႄးယဝ်ႉ။ လႆႈၶိုၼ်းၵေႃႇသၢင်ႈ မိူဝ်ႈ 1985-1986။ ႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်တီႈဢၼ် ၵူၼ်းမႃးဢႅဝ်ႇလႄႇၶဝ် လႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ ယွၼ်ႉဝႃႈ တီႈၼၼ်ႈ မီးၵၢၼ် ဢႅဝ်ႇလႄႇ ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ။ ပၢင်ၵၢတ်ႇၵၢင်ၶမ်ႈၼႆႉ မီးၽၢႆႇဢွၵ်ႇ ပႆတၢင်းမွၵ်ႈ 15 မိၼိတ်ႉ။ တီႈၼႂ်းပလႃႇၸႃႇ ဢၼ်တိတ်းၸပ်းၽၵ်းတူၼၼ်ႉ မိူၼ်ႁၢင်ႈမီးလွင်ႈတၢင်း ဢၼ်႞ယူႇတႃႇသေႇ။ ၵူႈဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉ ၵၢတ်ႇပႆၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း တႄႇတင်ႈတီႈၼႆႈ။ (ဢၢပ်ႉတဵတ်ႉဝႆႉ မိူဝ်ႈ ၾႅပ်ႇ 2025)
• 4 ၸဵင်ႇၵတမ်ႇ (แจ่งก็ะตำ) (ၸဵင်ႇၶူးဝဵင်း ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ). “ၵတမ်ႇ“ ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ် “မူၵ်ႇသွၵ်း“ ယဝ်ႉ။ ၼမ်ႉဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၸဵင်ႇႁူဝ်လိၼ်း (ႁတ) သေ လႆၶဝ်ႈၸူးမႃးၼႂ်းဝဵင်းၼၼ်ႉ မႃးႁွမ်ဝႆႉတီႈ ၸဵင်ႇၼႆႉ တီႈၼႂ်းၼွင်လူင် ဢၼ်မီးပႃတဵမ်ဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ ၸဵင်ႇၼႆႉ ၸင်ႇလႆႈဢဝ်ၸိုဝ်ႈ ၶိူင်ႈၺွပ်းပႃး ဢၼ်ဝႃႈ “ၵတမ်ႇ“ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႆႈၼႆႉ ပေႃးဝၢႆႇၵႂႃႇၽၢႆႇသၢႆႉ တေၵႂႃႇၸူး ၼမ်ႉပဵင်း။ (ဢၢပ်ႉတဵတ်ႉဝႆႉ မိူဝ်ႈ ဢေႇ 2025)
• 5 ၽၵ်းတူၵဵင်းမႂ်ႇ (ประตูเชียงใหม่) (တီႈၵၢင်၊ ၶူးဝဵင်းၼႃႈတၢင်းၸၢၼ်း). ၵေႃႇသၢင်ႈမႃး မိူဝ်ႈပီ c.1296 မိူဝ်ႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်းမင်ႇၵရၢႆး ၵေႃႇတင်ႈဝဵင်း။ ၸွမ်းၼင်ႇၽိင်ႈထုင်သေ တီႈတႄႇသဵၼ်ႈတၢင်း ၽၢႆႇႁွင်ႇ ၸူး လမ်းၽူၼ်း။ ၶိုၼ်းၵေႃႇသၢင်ႈ c.1800။ ၶိုၼ်းသၢင်ႈ မိူဝ်ႈပီ 1966-1969။ တီႈႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ၵၢတ်ႇမၢၵ်ႇတႅင်ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ် ၵဵင်းမႂ်ႇ၊ ဢၼ်ၶၢႆတၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉ။ တီႈႁိမ်းၶၢင်ႈမၼ်း မီးဝႆႉ လၢၼ်ႉဢွၼ်ႇ ဢၼ်ၶၢႆတၢင်းၵိၼ် တင်းၼမ်ဢၼ်ၸိုဝ်ႈလိုဝ်းလင် ဢၼ်ၶၢႆတင်းဝၼ်း လႄႈ ႁူဝ်ၶမ်ႈ။ ၽၢႆႇၼိူဝ်သဵၼ်ႈတၢင်း ဝူဝ်းလၢႆး ၽၢႆႇႁွင်ႇၼၼ်ႉ မီးၵၢတ်ႇ ပႆၸွမ်းသဵၼ်ႈတၢင်း ၵူႈဝၼ်းသဝ်ယဝ်ႉ။ (ဢၢပ်ႉတဵတ်ႉဝႆႉ မိူဝ်ႈ ဢေႇ 2025)
• 6 ၽၵ်းတူသႅၼ်ပုင်း (ประตูแสนปุง) (ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း ၶူးဝဵင်း). လႆႈႁၼ်လၢတ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼႂ်းမၢႆတွင်းပိုၼ်း မွၵ်ႈပီ 1545။ ၸွမ်းၼင်ႇၽိင်ႈထုင်းမၼ်း ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇတေႃႉသူင်ႇၵူၼ်းတၢႆဢွၵ်ႇဝဵင်း ၵႂႃႇတီႈႁူင်းၽဝ်တူဝ်တၢႆ ဢၼ်မီးၼွၵ်ႈဝဵင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ (ဢၢပ်ႉတဵတ်ႉဝႆႉ မိူဝ်ႈ ဢေႇ 2025)
• 7 ၸဵင်ႇၵူႇႁွင် (แจ่งกู่เฮีอง) (ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း). မၢႆထိုင် ၵွင်းမူး "ၵူႇ" ဢၼ်ပႃး ၽုၼ်ႇထၢတ်ႈ ၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ် ၸိုဝ်ႈဝႃႈ "ႁွင်" ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶိုၼ်းၵေႃႇသၢင်ႈမိူဝ်ႈ ပီ c. 1800။ တီႈၼႆႈ ပေႃးဝၢႆႇၵႂႃႇၽၢႆႇသၢႆႉ တေၵႂႃႇၸူးတီႈ ႁူင်းၵႃႉၶၢႆ Airport Plaza လႄႈ တီႈတႃႈႁိူဝ်းမိၼ်။ (ဢၢပ်ႉတဵတ်ႉဝႆႉ မိူဝ်ႈ ဢေႇ 2025)
• 8 ၽၵ်းတူသူၼ်မွၵ်ႇ (ประตูสวนดอก) (မီးတီႈၶၢင်ႈ ၶူးဝဵင်း ၼႃႈတၢင်းဢွၵ်ႇ). ၼႂ်းႁိမ်းႁွမ်းၼၼ်ႉ ဢၼ်ၵူၼ်းမႃးဢႅဝ်ႇလႄႇၶဝ် သူၼ်ၸႂ်ၼၼ်ႉ ႁၢမ်ႉဢေႇဝႆႉ။ တီႈၽၢႆႇၼွၵ်ႈ ၽၵ်းတူၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ သဵၼ်ႈတၢင်းသုထဵပ်ႈ ဢၼ်ၵႂႃႇၸူး ဝတ်ႉသူၼ်မွၵ်ႇ၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ၵဵင်းမႂ်ႇ လႄႈ တၢင်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ (ဢၢပ်ႉတဵတ်ႉဝႆႉ မိူဝ်ႈ ဢေႇ 2025)
• 9 ၸဵင်ႇႁူဝ်လိၼ်း (แจ่งหัวลิน) (ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းတူၵ်း ၶူးဝဵင်း). တီႈၸဵင်ႇၼႆႉ ဢၼ်ပဵၼ် ႁွင်ႈၼမ်ႉဢွၼ်ႇ ႁူၺ်ႈၵႅဝ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈလတ်းၶၢမ်ႈၼိူဝ် ႁူဝ်ႉဝဵင်သေၵႂႃႇ တႃႇပၼ်လႆႈၼမ်ႉသႅၼ်ႈသႂ်ၸူး ၵူၼ်းယူႇသဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႆႈ ဝၢႆႇၵႂႃႇၽၢႆႇသၢႆႉ တေၵႂႃႇၸူး ၸႄႈတွၼ်ႈ ၼိမ်ႇမၼ်ႇႁေႇမိၼ်ႇ၊ ၸၼ်ႉၸွမ်ၵဵင်းမႂ်ႇ၊ ႁူင်းသိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင် မႃႇယႃႇ လႄႈ သိုပ်ႇၵႂႃႇၸူး လွႆသုထဵပ်ႈ။ (ဢၢပ်ႉတဵတ်ႉဝႆႉ မိူဝ်ႈ ဢေႇ 2025)

ရႃႇသီႇၽိင်ႈၾႃႉ

ၵဵင်းမႂ်ႇ
Climate chart (explanation)
J F M A M J J A S O N D       7     30 14       5     32 15       13     35 18       50     36 22       158     34 23       132     32 24       161     32 24       236     31 23       228     31 23       122     31 22       53     30 19       20     28 15 Average max. and min. temperatures in °C Precipitation+Snow totals in mm ၵူတ်ႇတူၺ်း လွင်ႈလၢမ်ႈၶၢတ်ႈ ရႃႇသီႇၽိင်ႈၾႃႉ ၵဵင်းမႂ်ႇ ၶၢဝ်းတၢင်း 7-ဝၼ်း တီႈ TMD.go.th
Imperial conversion J F M A M J J A S O N D       0.3     86 57       0.2     90 59       0.5     95 64       2     97 72       6.2     93 73       5.2     90 75       6.3     90 75       9.3     88 73       9     88 73       4.8     88 72       2.1     86 66       0.8     82 59 Average max. and min. temperatures in °F Precipitation+Snow totals in inches

ဢွင်ႈတီႈၽၢႆႇႁွင်ႇ ဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇ လႄႈ ၽွၼ်းတၢင်းသုင်ၼႃႈၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ ၼႂ်းဝဵင်းၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁ်ႂႈဝဵင်းၼႆႉ မီးၾိင်ႈၾႃႉရႃႇသီႇဢၼ်မႆႈလိူဝ်သေ ပွတ်းၸၢၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ဢၼ်ၵိုတ်းလိူဝ် ၼႂ်းမိူင်းထႆး ၵူႈတီႈတီႈၼၼ်ႉ မီးရႃႇသီႇ 3 ၶၢဝ်း ဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်-

• ၶၢဝ်းၵတ်း တႄႇဢဝ် ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ-ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ
• ၶၢဝ်းမႆႈ တႄႇဢဝ် မၢတ်ႉၶ်ျ-ၸုၼ်ႇ
• ၶၢဝ်းၽူၼ် တႄႇဢဝ် ၸုၼ်ႇ-ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ

ၵႂႃႇၸူး

တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၵဵင်းမႂ်ႇ

ၵႂႃႇတင်း ႁိူဝ်းမိၼ်

1 တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ၵူႈမိူင်းမိူင်း ၵဵင်းမႂ်ႇ (CNX  ^IATA). ႁပ်ႉပုၼ်ႈၽွၼ်း ၵၢၼ်ႁိူဝ်းမိၼ် ၼႂ်းမိူင်းလႄႈ ၼႂ်းတူင်ႇၵူႈမိူင်းမိူင်း။  

ၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ်ၼႆႉ ယၢၼ်ၵႆ ၵၢင်ဝဵင်း ၽၢႆႇၸၢၼ်းဝၼ်းတူၵ်း 3 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇသေ ပေႃးၶီႇလူတ်ႉၵႃး ၵႂႃႇ 10–15 မိၼိတ်ႉ။ ၵႃးတႅၵ်ႇၸီႇ ဢၼ်မီးမၢႆၽၢင် တီႈၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ်ၼၼ်ႉ ၵဵပ်းငိုၼ်း ၽလႅတ်ႉ 150 ဝၢတ်ႇ တႃႇၵူၼ်းၶီႇ 5 ၵေႃႉ တီႈလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ ၼႂ်းဝဵင်း။ ပေႃးလုၵ်ႉ/ၵႂႃႇတီႈၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ်ၼႆ Uber ၵဵပ်းၵႃႈၶၼ်ၽလႅတ်ႉမိူၼ်ၵၼ်။ သင်ဝႃႈ ၶီႇလူတ်ႉတႅၵ်ႇၸီႇ ဢၼ်မီးမီႇတႃႇၼႆၸိုင် မီးၵႃႈတႄႇၸႂ်ႉ လႄႈ ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ တီႈၶွင်ႇတႃႇ တႅၵ်ႇၸီႇမီႇတႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵႃးတႅၵ်ႇၸီႇၸိူဝ်းၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈတၢင်းဢွၵ်ႇ တီႈသုတ်းၽၢႆႇႁွင်ႇ ႁူင်းႁိူဝ်းၼၼ်ႉသေ ပၼ်ႇၵၢၼ်ဝႆႉလႄႈ ဝၢႆးသေ ၵဵပ်းထူင်ၶူဝ်း လႄႈ/ဢမ်ႇၼၼ် ၵဵပ်းၶွၼ်ႇယဝ်ႉ ပႆၶဝ်ႈၵႂႃႇၼႂ်းႁွင်ႈႁပ်ႉၶႅၵ်ႇသေ ဝၢႆႇၵႂႃႇၽၢႆႇသၢႆႉ။ တီႈၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ်ၼႆႉ မီးလူတ်ႉၵႃး ဢၼ်တေႃႉသူင်ႇ ၵူၼ်းၵႂႃႇမႃး တီႈႁူင်းႁႅမ်း ၼႂ်းဝဵင်း တီႈလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ တေလႆႈပၼ် ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ 50 ဝၢတ်ႇ (လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 2025) - ပေႃးဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ တေမႃးႁွတ်ႈၽႅဝ်ၵေႃႉလဵဝ် လႄႈ ဢမ်ႇၶႂ်ႈပႂ်ႉ 10-15 မိၼိတ်ႉ တႃႇၵူၼ်းၸွမ်းၵၼ် ၵမ်ႈၽွင်ႈၼႆ တေထုၵ်ႇမႅၼ်ႈယူႇ။ တီႈၶွင်ႇတႃႇ လူတ်ႉၵႃးဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ မီးတီႈသုတ်း ၽၢႆႇႁွင်ႇ ႁူင်းႁိူဝ်း ႁိမ်းတီႈ ၵူၼ်းမႃး ၵူႈမိူင်းမိူင်း။ ဢမ်ႇၼၼ် ၶီႇလူတ်ႉ 4 ၵႂႃႇၵၢင်ဝဵင်း ဢမ်ႇၼၼ် ၶီႇလူတ်ႉတုၵ်ႉတုၵ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် လူတ်ႉသွင်ႇထႅဝ် (ပေႃးၵေႃႉလဵဝ်တႄႉ ဢုပ်ႇဢူဝ်းငူပ်ႉငိၵၼ်တင်း ၵူၼ်းႁေႃႈလူတ်ႉသွင်ထႅဝ် ဢၼ်မီးၵူၼ်းၶီႇမႃး ၵမ်ႈၽွင်ႈယဝ်ႉၼၼ်ႉ)။ ႁူင်းႁႅမ်းၵမ်ႈၼမ်လႄႈ ႁူင်းႁႅမ်းၸၼ်ႉသုင်ၵမ်ႈၽွင်ႈ ပၼ်ၵၢၼ်ႁပ်ႉ/သူင်ႇ လူၺ်ႈၵႃႈၶၼ်ထုၵ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် လူၺ်ႈဢမ်ႇလႆႈသဵင်ႈငိုၼ်း။ တီႈႁူင်းႁေႃ ၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ်လူင်ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ATM လႄႈ လုမ်းလႅၵ်ႈငိုၼ်း ယေးငိုၼ်းလၢႆလၢႆဢၼ် ဢၼ်ယၢဝ်းၼႃႇသေ ႁူမ်ႈပွင်းဝႆႉ ႁွင်ႈၵူၼ်းၵူႈမိူင်းမိူင်းၶဝ်ႈမိူင်း လႄႈ ႁွင်ႈၵူၼ်းၼႂ်းမိူင်းၶဝ်ႈမိူင်း တင်းသွင်တီႈ ၸၼ်ႉလဵဝ် - ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶဝ်ႈမႃးယဝ်ႉၼႆ တေလႆႈၶီႇၶူဝ်လႆထၢတ်ႈ ၶိုၼ်ႈၸၼ်ႉသွင်သေ တီႈၼၼ်ႈ တေဢမ်ႇႁၼ် ႁွင်ႈလႅၵ်ႈငိုၼ်း ATM သေဢၼ်ဢၼ်။ ၵႃႈၶၼ်ၶဝ်တေဢမ်ႇလီမိူၼ် ဢၼ်မီးၼႂ်းဝဵင်း တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း၊ တီႈလႅၵ်ႈလၢႆႈငိုၼ်း Mr. Pierre တီႈ Tha Phae rd ၼၼ်ႉ ပၼ်ၵႃႈၶၼ်ဢၼ်လီလိူဝ်။

ၼႂ်းမိူင်း

သဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၵုင်းထဵပ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်သဵၼ်ႈတၢင်းဢၼ်ၵူၼ်းၵႂႃႇမႃးၼမ်သေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းမိူင်း ဢၼ်ၼိုင်ႈ။ ၶွမ်ႇပၼီႇႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်ပၼ်ႇၵၢၼ် ၵႂႃႇၵမ်းသိုဝ်ႈ တီႈဝဵင်းၵဵင်းမႂ်ႇၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ -

• ထႆးဢေးဝေးသ်ၵူႈမိူင်းမိူင်း. 4 သၢႆၵၢၼ်မိၼ် ၵူႈဝၼ်း။ (ဢၢပ်ႉတဵတ်ႉဝႆႉ မိူဝ်ႈ တီႇ 2025)
• ထႆးဢႄးဢေးသျႃး (Thai Air Asia). ၶွမ်ႇပၼီႇႁိူဝ်းမိၼ်ၵႃႈၶၼ်ဢေႇ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ၼႂ်းဢေးသျႃး၊ မီးသၢႆၵၢၼ်မိၼ် လုၵ်ႉဢဝ် ၵုင်းထဵပ်ႈ (တီႈတႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တင်းသွင်ဢၼ်)၊ ၽတ်ႉထယႃး၊ ၽူးၵဵတ်ႇ၊ ႁၢတ်ႇယႂ်ႇ၊ ၵရပီႇ၊ သူရၢတ်ႉထႃးၼီး၊ ၶွၼ်ၵႅၼ်ႇ။ ယၢမ်ႈပဵၼ် တၢင်းလိူၵ်ႈဢၼ်ၵႃႈၶၼ်ထုၵ်ႇသေပိူၼ်ႈ သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ မၢႆဝႆႉ တီႈဢေႇသုတ်း ၼိုင်ႈဝူင်ႈ ဢွၼ်တၢင်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ယၢမ်းလဵဝ် ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လွင်ႈၶႄႉၶဵင်ႇႁၢဝ်ႈႁႅင်း ၶွမ်ႇပၼီႇ တၢင်ႇၸိူဝ်း ဢိၵ်ႇပႃး လွင်ႈဢၼ် ၵူၼ်းမႃးဢႅဝ်ႇလႄႇၶဝ် သူင်ၸႂ် ၶွမ်ႇပၼီႇ AirAsia ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်မႃး ၵမ်ႈၼမ် သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ မီးၵၢမ်ႇလီသေ တၼ်းၺွပ်းၺႃး ၵၢၼ်လူတ်းၵႃႈၶၼ်လီ။ ၵႃႈၶၼ်ပရူဝ်ႇမူဝ်းသျိၼ်း ၼႆႉ မၼ်းတေၸၢင်ႈထုၵ်ႇလိူဝ်ယဝ်ႉ။ သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ မၢႆဝႆႉ ဢွၼ်တၢင်း ၼႃႈတေၵႂႃႇသွင်သၢမ်ဝၼ်းၵွႆး ဢမ်ႇၼၼ် ၶႂ်ႈလႆႈ ဝၼ်း/ၶၢဝ်းတၢင်း ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈၼႆၸိုင် ၵႃႈၶၼ်မၼ်း တေၸၢင်ႈသုင်မႃးတႄႉတႄႉယူႇ။ (ဢၢပ်ႉတဵတ်ႉဝႆႉ မိူဝ်ႈ မေႇ 2025)
• ပႅင်းၵွၵ်ႉဢေးဝေးသ်. ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်တဵမ်ထူၼ်ႈ ဢၼ်ဢဝ်တီႈယူႇဝႆႉ ၼင်ႇပဵၼ် “လၢၼ်ႉၶၢႆၶွင် သၢႆၵၢၼ်မိၼ် ၶွင် ဢေးသျႃး“ (တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း ၶဝ်ၵမ်ႉထႅမ်ဝႆႉပၼ် ဢွင်ႈတီႈလိုဝ်ႈ တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းဢွၵ်ႇတၢင်း ဢၼ်ၵႃႈၶၼ်ထုၵ်ႇ တီႈ ၵဵင်းမႂ်ႇ လႄႈ ၵုင်းထဵပ်ႈ တင်းသွင်တီႈ)၊ လုၵ်ႉတီႈ ၵေႃႇသမုၺ် လႄႈ ၵုင်းထဵပ်ႈ (သုဝၼ်ႇၼၽူမ်း) မိၼ်မႃး။ ဢၼ်လီဢၢမ်းတႄႉ ပႅင်းၵွၵ်ႉဢေးဝေးသ် ၼႆႉ ၸၢင်ႈၵႃႈၶၼ်တိူဝ်းထုၵ်ႇလိူဝ်သေ သၢႆၵၢၼ်မိၼ်ၵႃႈၶၼ်ထုၵ်ႇ (ၵူၺ်းၵႃႈ ဢမ်ႇ ၸႂ်ႈတႃႇ ၵေႃႇသမုၺ် တီႈဢၼ်ၶဝ် ၵုမ်းၵမ်ဝႆႉ သၢႆၵၢၼ်မိၼ်ၼႂ်းမိူင်း)၊ ပိူင်လူင်မၼ်း သင်ဝႃႈ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ၶပ်ႉၶိုင်ဝႆႉထႃႈ ဢွၼ်တၢင်း သွင်သၢမ်ဝၼ်းၵူၺ်း။ တႄႇ 1,350 ဝၢတ်ႇ ၵႂႃႇၸူး ၵုင်းထဵပ်ႈ. (ဢၢပ်ႉတဵတ်ႉဝႆႉ မိူဝ်ႈ ၸုၼ်ႇ 2025)
• ၼူၵ်ႉဢေး (Nok Air). ၶွမ်ႇပၼီႇႁိူဝ်းမိၼ်ထႆး ဢၼ်ၵႃႈၶၼ်ဢေႇၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈတႃႈႁိူဝ်းမိၼ် တွၼ်းမိူင်း ဝဵင်းၵုင်းထဵပ်ႈသေ ဢွၵ်ႇႁိူဝ်းမိၼ် ၼိုင်ႈဝၼ်းလႂ် 8 ပွၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် လိူဝ်ၼၼ်ႉ။ ၵႃႈၶၼ် Promo ၼႆႉ ပေႃးဢမ်ႇလႆႈၵူတ်ႇထတ်းထူင် တေလႆႈပၼ် 450 ဝၢတ်ႇ ၼႆယဝ်ႉ။ ၶဝ်ၵေႃႈ လုၵ်ႉတီႈ ဢုတွၼ်းထႃးၼီး ဢွၵ်ႇႁိူဝ်းမိၼ် ၼိုင်ႈဝၼ်း သၢမ်ပွၵ်ႈသေ ၵႃႈၶၼ်မၼ်းၵေႃႈ မိူၼ်ၵၼ်သေ မိူဝ်ႈၼၼ်ႉ တိုၵ်ႉၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇလိူဝ် ၶၢဝ်းတၢင်း လူတ်ႉၵႃး (12 ၸူဝ်ႈမူင်း) ဢိတ်းဢွတ်းယူႇသေတႃႉ ၵႃႈၶၼ်မၼ်း ထုၵ်ႇလိူဝ်လၢႆလၢႆပုၼ်ႈသေ သၢႆၵၢၼ်မိၼ် လၢဝ်း ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ဝဵင်းၸၼ် ဢၼ်ၸၢင်ႈလုၵ်ႉတီႈ ဢုတွၼ်းထႃးၼီး ၵႂႃႇမႃးငၢႆႈငၢႆႈၼၼ်ႉ ။ ပၢႆတၢင်းတၢင်ႇၸိူဝ်း မႄႈႁွင်ႈသွၼ်၊ ဢုပူၼ်းရၢတ်ႉၶျ်ထႃးၼီး။ 
• ထႆးလၢႆးယုၼ်းဢႄး. လုၵ်ႈၸုမ်း ၶွမ်ႇပၼီႇ ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇ ၶိူင်ႈမိၼ် ဢၼ်ၵႃႈၶၼ်ဢေႇ ဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ၊ လၢႆးယုၼ်းဢႄး ပၼ်ၵႃႈၶၼ်ဢၼ်ၸၼ်ၸႂ် ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၵုင်းထဵပ်ႈ (တွၼ်းမိူင်း) ၼိုင်ႈဝၼ်း မီးသၢႆၵၢၼ်မိၼ် လၢႆလၢႆၵမ်း လႄႈ ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်တေၵႂႃႇတၢင်းၼႃႈ တင်းၼမ် ၼႂ်းဢေးသျႃး (ပိူင်လူင်မၼ်း မိူင်းဢိၼ်ႇတူဝ်ႇၼီးသျႃး၊ မိူင်းမလေးသျႃး၊ မိူင်းၶႄႇ) ဢၼ်ၸၢင်ႈဢဝ်လႆႈတီႈၵုင်းထဵပ်ႈ။ မီးသၢႆၵၢၼ်မိၼ် ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၽတ်ႉထယႃး မႃးၼင်ႇၵဝ်ႇ။ (ဢၢပ်ႉတဵတ်ႉဝႆႉ မိူဝ်ႈ ၸၼ်ႇ 2026)
• ထႆးဝႅတ်ႉၵျႅတ်ႉ. ၽူႈၶေႉၶဵင်ႇ ဢၼ်ၵႃႈၶၼ်ဢေႇ ဢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ မိူင်းဝႅတ်ႉၼမ်းမႃး။ ၵႆႉမီးၵႃႈၶၼ်ၵႃႈၶၼ်ထုၵ်ႇ ဢွၼ်တၢင်းသေ ဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ၼင်ႇ ႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်ၵႃႈၶၼ်ဢေႇတၢင်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼၼ်ႉတႄႉ မၼ်းလုၵ်ႉတီႈ ၵုင်းထဵပ်ႈ သုဝၼ်ႇၼၽူမ်း ဢမ်ႇၸႂ်ႈ တွၼ်းမိူင်း။ (ဢၢပ်ႉတဵတ်ႉဝႆႉ မိူဝ်ႈ ၸၼ်ႇ 2026)

ၵူႈမိူင်းမိူင်း

• ထႆးဢႄးဝေးသ် - ဢမ်ႇမီးသၢႆမိၼ်ၵူႈမိူင်းမိူင်းၵမ်းသိုဝ်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ မီးလွင်ႈၵပ်းသိုပ်ႇ ဢၼ်လတ်းၽၢၼ်ႇ ၵုင်းထဵပ်ႈ တင်းၼမ်။ သင်ဝႃႈ ႁွတ်ႈၽႅဝ်/ဢွၵ်ႇမိူင်းထႆး လူၺ်ႈၶိူင်ႈမိၼ်ၶဝ်ၼႆသေ လုၵ်ႉတီႈၵဵင်းမႂ်ႇသေ ၸၢင်ႈထတ်းတူၺ်း ၵႃႈၶၼ်မၼ်း၊ ယွၼ်ႉဝႃႈ ၵႆႉလႆႈသဵင်ႈငိုၼ်းထႅင်ႈလၢႆပၢၵ်ႇဝၢတ်ႇ ၵူၺ်း (ပေႃးၵိုတ်းလိုဝ်ႈတီႈၵုင်းထဵပ်ႈ လၢႆဝၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် ဢွၵ်ႇတီႈၶူင်ႇႁိူဝ်းမိၼ်တၢင်ႇတီႈၼႆ တေလႆႈသဵင်ႈငိုၼ်းထႅင်ႈဢိတ်းၼိုင်ႈ)

သဵၼ်ႈသၢႆမၢႆ သၢႆၵၢၼ်မိၼ်

သၢႆၵၢၼ်မိၼ် ၼႂ်းမိူင်း

65-75 သၢႆၵၢၼ်မိၼ်, 11 တီႈၵႂႃႇၵူႈဝၼ်း: ၵုင်းထဵပ်ႈ/တွၼ်းမိူင်း (25-30), ၵုင်းထဵပ်ႈ/သုဝၼ်ႇၼၽူမ်း (25-30)၊ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ်ႁူဝ်ႁိၼ် (1)၊ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၶွၼ်ၵႅၼ်ႇ (1)၊ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵရပီႇ (3)၊ တႃႇႁိူဝ်းမိၼ် ၵေႃႇသမုၺ် (1)၊ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၽူးၵဵတ်ႇ (5)၊ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ဢူႇတပဝ်း (1)၊ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ႁၢတ်ႇယႂ်ႇ (1)၊ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် သုရတ်ႉထႃးၼီး (2) လႄႈ တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ဢုတွၼ်းထႃးၼီး (1)

ၵႂႃႇတင်း ရူတ်ႉပၢသ်ႉ

ၸွၼ်ႇ

တူၺ်း

ၵျွင်းၽြႃး

ႁဵတ်း

လဵပ်ႈႁဵၼ်း

သိုဝ်ႉ

ၶူဝ်းႁိူၼ်း လႄႈ ဢွင်ႈတီႈႁဵတ်းၵၢၼ်

ၵိၼ်

ထႆး

မိူင်းဝၼ်းတူၵ်း

ဢွၵ်ႉ

ၼွၼ်း

ယူႇသဝ်း ႁႂ်ႈလွတ်ႈၽေး

ၵပ်းသိုပ်ႇ

လွင်ႈၵႄႈၶႆပၼ်လႆႈ

သိုပ်ႇၵႂႃႇထႅင်ႈ

လွင်ႈလတ်းၶၢမ်ႈ လႅၼ်လိၼ်

သၢႆတၢင်း ၵဵင်းမႂ်ႇ

သုတ်း ←

ႁ  ၸ

→ လမ်းၽုၼ်း → ၵုင်းထဵပ်ႈ