မိူင်းထႆး (ထႆး:ประเทศไทย) ၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်မီး ၵူၼ်းမႃးဢႅဝ်ႇၼမ်သုတ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉမိူင်းၼိုင်ႈ၊ လႄႈ မီးလွင်ႈတၢင်းလီလၢႆလၢႆဢၼ်။ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸၢင်ႈႁၼ်လႆႈ ပႃႇမႆႉပႃႇထိူၼ်ႇ ဢၼ်မီးသီႇၶဵဝ်၊ ၼမ်ႉ ဢၼ်မီးသီႇသွမ်ႇ၊ ဢၼ်မီးလွင်ႈဢုၼ်ႇ မိူၼ်ၼင်ႇလုၺ်းၼမ်ႉပၢင်ႇလၢႆႇ၊ လႄႈ တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸပ်းၸႂ်။ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ၵူၼ်းသုၵ်ႉသၵ်ႉသေတႃႉ မီးလွင်ႈလွတ်ႈၽေးလီငၢမ်း၊ ၶၼ်ထုၵ်ႇငၢႆႈလူမ် လႄႈ မီးၶိူင်ႈၵမ်ႉထႅမ်ပၼ်တူဝ်ၵူႈပိူင် ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇလူဝ်ႇၸႂ်ႉတိုဝ်း။ မၼ်းမီးလွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ၶဝ်ႈၵၼ်တင်း ၵူၼ်းၵူႈသႅၼ်း ဢၼ်သူၼ်ၸႂ် လႄႈ ၵႃႈၶၼ်မၼ်းၵေႃႈ မီးၵူႈထၢၼ်ႈ - တႄႇဢဝ် ႁူင်းသဝ်းပႅတ်ႉၽႅတ်ႉၵႃႇ (Backpacker hostels) တီႈၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ တေႃႇပေႃးထိုင် ႁူင်းႁႅမ်းၶိုၵ်ႉတွၼ်းၸၼ်ႉသုင် (Luxury hotels) ဢၼ်လီသုတ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၶႃႈယဝ်ႉ။

ထိုင်မႅၼ်ႈဝႃႈ မီးၵူၼ်းမႃးဢႅဝ်ႇလႄႇ သုၵ်ႉသၵ်ႉၼမ်တႄႉတႄႉသေတႃႉ၊ မိူင်းထႆး တိုၵ်ႉၵိုတ်းမီးၾင်ႈငဝ်း၊ မီးၾိင်ႈငႄႈ လႄႈ ပိုၼ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ၊ လႄႈ မီးၵူၼ်းမိူင်း ဢၼ်ယူႇသဝ်းလူၺ်ႈၸႂ်လွတ်ႈလႅဝ်း ဢၼ်လိုဝ်းလင်လူၺ်ႈ လွင်ႈပၼ်တၢင်းယုမ်ႉ လႄႈ လၢႆးယူႇသဝ်း ဢၼ်သႅၼ်ႁႃလွင်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်း ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ "သၼုၵ်ႉ" (Sanuk) ၼၼ်ႉ ၶႃႈယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဢႅဝ်ႇလႄႇ ၵမ်ႉပႃႈၼမ်ၼႆႉ ပေႃးမႃးထိုင်မိူင်းထႆးယဝ်ႉ ၵႆႉဢွၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်းမႄႇၶႂၢၵ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း ပူၼ်ႉလိူဝ် သဵၼ်ႈမၢႆဢၼ်ၶဝ်ဝူၼ်ႉဝႆႉ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်းၼၼ်ႉယူႇ၊ လႄႈ တၢင်ႇၸိူဝ်းၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်လွင်ႈတၢင်း တႃႇပွၵ်ႈမိူဝ်း။

ၼႃႈလိၼ်

မိူင်းထႆး ၼႆႉ ၸႅၵ်ႇဝႆႉ 76 ၸႄႈမိူင်း လႄႈ ဢိၵ်ႇတင်း ဝဵင်းလူင်ၵုင်းထဵပ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ် ၼႃႈလိၼ် ၸတ်းၵၢၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းဢၼ်ၼိုင်ႈ၊ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ မၼ်းၸၢင်ႈၸႅၵ်ႇႁူမ်ႈဝႆႉပဵၼ် ပၢႆးလိၼ် ႁႃႈတွၼ်ႈ လႄႈ ၼႃႈလိၼ် ၾိင်ႈငႄႈ ၼင်ႇၼႆၶႃႈ -

ၽႅၼ်ႇလိၼ်မိူင်းထႆး — လၢႆႈၸူးၽႅၼ်ႇလိၼ်တူင်ႉၼိုင်

ၽႅၼ်ႇလိၼ်မိူင်းထႆး

မိူင်းထႆး ပွတ်းႁွင်ႇ (ၵဵင်းမႂ်ႇ၊ ၵဵင်းႁၢႆး၊ သုၶူဝ်းထႆး၊ ၽိသၼုလူၵ်ႈ) ၵဵင်းမႂ်ႇ၊ သၢၵ်ႈလိပ်ႈ မိူင်းႁေႃၶမ်းၵဝ်ႇ၊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းလွႆ၊ လႄႈ သၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်း။

ဢီႇသၢၼ် ၼႃႈလိၼ်လူင် ၸဵင်ႇႁွင်ႇဝၼ်းဢွၵ်ႇ ဢၼ်မၢႆထိုင် တွၼ်ႈဢီႇသၢၼ် ဢၼ်မီးၼႃႈလိၼ်ၵႂၢင်ႈယႂ်ႇ လႄႈ မီးၾိင်ႈငႄႈႁူမ်ႈၵၼ်တင်း မိူင်းလၢဝ်း ဢၼ်ပဵၼ်မိူင်းယူႇႁိမ်းၵိၼ်ၸမ်ၵၼ်။ ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၵႂႃႇၸူး ပိုၼ်ႉတီႈဢၼ်ပိူၼ်ႈဢမ်ႇၵႆႉၵႂႃႇ၊ လႄႇတူၺ်းဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈမိူင်းထႆး၊ ၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ဝၢၼ်ဢၼ်ၶိုၵ်ႉ လႄႈ ၵႂႃႇဢႅဝ်ႇတူၺ်းသၢၵ်ႈလိပ်ႈႁိူၼ်းၵဝ်ႇၶွင်ၶမဵၼ် ဢၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းလူင်။

မိူင်းထႆး ပွတ်းၵၢင် ၵုင်းထဵပ်ႈ, ပိုၼ်ႉတီႈထုင်ႉပဵင်း လႄႈ ၼႃႈလိၼ်ဢၼ်မီးပိုၼ်းယၢဝ်းယႂ်ႇ ၶွင်မိူင်းထႆး

မိူင်းထႆး ပွတ်းဢွၵ်ႇ ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ လႄႈ မူႇၵုၼ် ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၵုင်းထဵပ်ႈ ၵႂႃႇမႃးငၢႆႈ၊ မိူၼ်ၼင်ႇ ၽတ်ႉထယႃး၊ ၵုၼ်သမဵတ်ႇ လႄႈ ၵုၼ်ၸၢင်ႉ။

မိူင်းထႆး ပွတ်းၸၢၼ်း ပႃႇထိူၼ်ႇၾူၼ် လႄႈ ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ဢၼ်မီးတၢင်းယၢဝ် ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇမၼ်း လႄႈ ၵုၼ်ၸိူဝ်းဢၼ်ၸၢႆႉၸိူၼ်းၸူး ပၢင်လၢႆႇဢၼ်တမၢၼ်ႇ လႄႈ ဢၢဝ်ႇပၢင်ႇလၢႆႇထႆး တင်းသွင်ဢၼ်၊ ဢိၵ်ႇတင်း ၽူးၵဵတ်ႇ၊ ၵရပီႇ၊ ၵုၼ်သမုၺ်၊ ၵုၼ်တဝ်ႇ လႄႈ တီႈဢႅဝ်ႇလႄႇ ပၢင်ႇလၢႆႇ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းထႆး ထႅင်ႈတင်းၼမ်။ ယဝ်ႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈႁူဝ်ၸႂ် ဢိတ်ႉသလမ်း လႄႈ ၾိင်ႈငႄႈ မလေး ဢၼ်မီးတီႈၼႂ်းမိူင်းထႆး။

ဝဵင်းလူင်

• 1 ၵုင်းထဵပ်ႈ (กรุงเทพมหานคร) — ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ မိူင်းထႆး ဢၼ်ၵူၼ်းၵိုၼ်ႈၶွၼ်ႈ လီၸႂ်တိုၼ်ႇတဵၼ်ႈ
• 2 ဢယုတ်းထယႃး (พระนครศรีอยุธยา) — ဝဵင်းၵိုၵ်းပိုၼ်း ဢၼ်ပဵၼ် ဢွင်ႈတီႈ ၶူဝ်းၶွင်ၵိုၵ်းပိုၼ်း လုမ်ႈၾႃႉ UNESCO လႄႈ ဝဵင်းလူင်ၵဝ်ႇ သယႅမ်ႇ (ၸဵမ်တဵမ်ထူၼ်ႈ ဝႃႈ ၽရ ၼၶွၼ်း သီႇ ဢယုတ်ႉထယႃး)
• 3 ၵဵင်းမႂ်ႇ (เชียงใหม่) — ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ မိူင်းထႆးပွတ်းႁွင်ႇ ဢၼ်ပဵၼ်သၢႆငၢႆတႄႉ လႄႈ ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈပိူင်လူင် တွၼ်ႈတႃႇ ၾိင်ႈငႄႈလၢၼ်ႉၼႃး
• 4 ၵဵင်းႁၢႆး (เมืองเชียงราย) — ပဵၼ်ၽၵ်းတူ ၶဝ်ႈၸူး သၢမ်ၸဵင်ႇၶမ်း၊ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းဢွၼ်ႇ လႄႈ ၶၢဝ်းတၢင်းၶိုၼ်ႈလွႆ
• 5 ႁၢတ်ႇယႂ်ႇ (หาดใหญ่) — ဝဵင်းယႂ်ႇသုတ်း တီႈ မိူင်းထႆး ပွတ်းၸၢၼ်း၊ မီးႁိမ်း လႅၼ်လိၼ် မလေးသျႃး၊ လႄႈ ၸၢဝ်းၵူၼ်းထႆး၊ ထႆး-ၶႄႇ လႄႈ မူႇသလိမ်ႇ မလေး ၸိူဝ်းၼႆႉ ယူႇႁူမ်ႈလေႃးလႄးၵၼ်ဝႆႉ
• 6 ၵၢၼ်ၸၼပူးရီး (กาญจนบุรี) — ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်မီး မူဝ် ဢၼ်ၵၢႆႇၶၢမ်ႈဝႆႉ မႄႈၼမ်ႉၶႂၢႆ လႄႈ မီးႁွင်ႈၼႄပိုၼ်း မိူဝ်ႈသိုၵ်းၵမ်ႇၽႃႇ ပွၵ်ႈသွင်
• 7 ၼၶွၼ်းရႃၸသီမႃး (นครราชสีมา) — ဝဵင်းယႂ်ႇသုတ်း တီႈ ၼႃႈလိၼ် ဢီႇသၢၼ်၊ ႁူႉၸၵ်းပႃးဝႃႈ ၶူဝ်ရတ်ႉ
• 8 ၽတ်ႉထယႃး (พัทยา) — ပဵၼ်တီႈဢႅဝ်ႇလႄႇပိူင်လူင် ဢၼ်ၼိုင်ႈ၊ ၵူၼ်းႁူႉၼမ် လူၺ်ႈ ၸၢတ်ႈပၢၼ်ၵၢင်ၶမ်ႈ
• 9 သုၶူဝ်းထႆး (สุโขทัย) — ပဵၼ်ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၶွင် မိူင်းထႆး၊ တိုၵ်ႉမီးဝႆႉ ၶူဝ်းၵဝ်ႇမွၼ်ႇ ဢၼ်လီဢၢမ်း

ပၢႆတၢင်း တၢင်ႇၸိူဝ်း

• 1 သူၼ်ပႃႇထိူၼ်ႇၸိုင်ႈမိူင်း ၶဝ်သူၵ်ႇ (ထႆး: เขาสก) — တီႈၵႅတ်ႇၶႄတူဝ်သတ်းထိူၼ်ႇ ဢၼ်ႁၢင်ႈလီသေပိူၼ်ႈ ၼႂ်းမိူင်းထႆး တီႈၼိုင်ႈ
• 2 သူၼ်ပႃႇထိူၼ်ႇၸိုင်ႈမိူင်း ၶဝ်ယႂ်ႇ (ထႆး: เขาใหญ่) — ၶၢဝ်းယၢမ်းၵၢင်ၶမ်ႈ တီႈ ၵျိပ်ႉသႃႇၾႃႇရီႇ တူၺ်းၵႂၢင် ဢမ်ႇၼၼ် ၵႂႃႇလႄႇ ၼမ်ႉတူၵ်းတၢတ်ႇ ဢၼ်လီဢၢမ်း
• 3 ၵုၼ်ၸၢင်ႉ (ထႆး: เกาะช้าง) — ယၢမ်ႈပဵၼ်မႃး ၵုၼ်ဢၼ်ယဵၼ်သီႇသီႇ ယၢမ်းလဵဝ် လႆႈပဵၼ်မႃး တီႈဢႅဝ်ႇလႄႇပိူင်လူင် ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ
• 4 ၵုၼ်လီႇပေႉ (ထႆး: เกาะหลีเป๊ะ) — ၵုၼ်ဢွၼ်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်းၵၢင် ပႃႇထိူၼ်ႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ တရူတဝ် ဢၼ်မီး သၼ်မွၵ်ႇႁိၼ်ၶၢၼ် လႄႈ ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ယႂ်ႇလူင်
• 5 ၵုၼ်ၽငၼ်း (ထႆး: เกาะพะงัน) — ဢွင်ႈတီႈပၢင်ပွႆးလိူၼ်မူၼ်း ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ ဢၼ်မီးၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ဢၼ်ယဵၼ်သီႇသီႇ တႃႇလၢႆလၢႆလၵ်း
• 6 ၵုၼ်သမဵတ်ႉ (ထႆး: เกาะเสม็ด) — ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇၵုၼ် ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈၵုင်းထဵပ်ႈၵႂႃႇ တီႈဢၼ်ၸမ်သုတ်း
• 7 ၵုၼ်သမုၺ် (ထႆး: เกาะสมุย) — လွင်ႈငၢႆႈလူမ်ၸႂ်၊ သၽႃႇဝၾိင်ႈတိုၼ်း လႄႈ လွင်ႈမူၼ်ႈသိူဝ်း ႁိပ်ႉပီႇ ပဵၼ်မႃးၸၼ်ႉထၢၼ်ႈသုင်
• 8 ၸႄႈမိူင်းၵရပီႇ (ထႆး: กระบี่) — တီႈဢႅဝ်ႇလႄႇ ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ လႄႈ ၼမ်ႉ တီႈပွတ်းၸၢၼ်း၊ ၶဝ်ႈပႃး ဢၢဝ်ႇၼၢင်း၊ ရၢႆးလေႊ၊ ၵုၼ်ၽီၽီ လႄႈ ၵုၼ်လၼ်တႃ
• 9 ၽူးၵဵတ်ႇ (ထႆး: ภูเก็ต) — ၵုၼ်သိူဝ်းသႃႇငဝ်ႈတိုၼ်း ၶွင်မိူင်းထႆး၊ ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇႁႅင်းၼႃႇယဝ်ႉတႃႉ တိုၵ်ႉမီးၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ ဢၼ်ႁၢင်ႈလီယူႇ

ပွင်ႇၸႂ်

ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈ	ၵုင်းထဵပ်ႈ
ငိုၼ်းတွင်း	ဝၢတ်ႇ (THB)
ႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း	66.1 လၢၼ်ႉ (2017)
ၾႆးၾႃႉ	220 volt / 50 hertz (NEMA 1-15, NEMA 5-15, Europlug, Schuko)
လၵ်းမၢႆမိူင်း	+66
ၸူၼ်ႇၶၢဝ်းယၢမ်း	UTC+07:00, ဢေးသျႃး/ၵုင်းထဵပ်ႈ
လွင်ႈၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ	191 (ပလိၵ်ႈ), 199 (ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၶႄၾႆး), +66-1669 (ၵၢၼ်ယူတ်းယႃၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ)
ၽၢႆႇႁေႃႈလူတ်ႉ	ၽၢႆႇသၢႆႉ
​မႄးထတ်းတီႈ ဝီႇၶီႇတေႇတႃႇ

ႁုၼ်ႁၢင်ႈဢၼ်ဢဝ်မွၵ်ႇႁွႆႈဝႆႉ တီႈ ဝတ်ႉရႃၸၼ်တႃႇ၊ ၵုင်းထဵပ်ႈ

ႁွင်ႉဝႃႈ "မိူင်းၼႃႈယုမ်ႉ"၊ မိူင်းထႆးၼႆႉ ပဵၼ်ႁူဝ်ၸႂ် ၵုၼ်လူင် ဢေးသျႃးၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇယဝ်ႉ။ မၼ်းမီးယူင်ႉသၢင်ႈပိုၼ်ႉထၢၼ် ဢၼ်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီ၊ ၵုင်းထဵပ်ႈ ၼႆႉ ပဵၼ်တီႈၵႅၼ်ၵၢင် သၢႆၵၢၼ်မိၼ် ၼႂ်းၵႄႈလိုမ်လူင်သေ မိူင်းၼႆႉ ပဵၼ် ၽၵ်းတူ တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်း ၸိူဝ်းပဵၼ်ၽူႈဢႅဝ်ႇလႄႇၶဝ် တေၶဝ်ႈၸူးပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူင်းထႆးၼႆႉ ၵၢၼ်ဢႅဝ်ႇလႄႇ ပဵၼ်ဢၼ်ႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈသေတႃႉ တွၼ်ႈတႃႇ ၵူၼ်းပႃးထူင်ပိူဝ်ႉလင်ဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်းၶဝ် တႄႉ တေလႆႈထူပ်းႁၼ် ဝိၺၼ်ႇၶွၼ်ငဝ်း၊ ၾိင်ႈငႄႈၾိင်ႈထုင်း၊ လွင်ႈမီးၼမ်ႉၸႂ်လီ ၸိူဝ်းပဵၼ်လွင်ႈယိၼ်းႁူႉ ဢၼ်လီထၢင်ႇယႂ်ႇ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸၢတ်ႈပၢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇၼၼ်ႉယူႇ။

ဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ မိူင်းထႆး ဢမ်ႇမီးၽၢႆႇလပ်းသိၼ် လွင်ႈယူပ်ႈယွမ်း၊ ၶဝ်ႈပႃးတင်း လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႆႈၼႃးၵေႃႉၼိုင်ႈ ပေႃးၵၢမ်ႇလီ ၼိုင်ႈဝၼ်း ၸင်ႇတေလႆႈငိုၼ်းၸၢင်ႈ 100 ဝၢတ်ႇ၊ ၽွင်းမိူဝ်ႈ ၵူၼ်းမၢၵ်ႈမီးၶဝ် ၶီႇလူတ်ႉ BMW ပၼ်ႇလဵပ်ႈၵႂႃႇၼၼ်ႉ။ ဢၼ်ပဵၼ် ဝဵင်းလူင်ၵုင်းထဵပ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးၸိုဝ်ႈသဵင်ႁၢႆႉလိုဝ်းလင် ၽၢႆလူတ်ႉၵပ်ႉသတ်ႉတႄႉတႄႉဝႃႈဝႃႈ၊ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လွင်ႈႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၽႂ်းၼႃႇဢႃးလႃးလႄႈ ဢၼ်ပဵတ် ၽတ်ႉထယႃး လႄႈ ၽူးၵဵတ်ႇ ၸိူဝ်းယၢမ်ႈပဵၼ် တီႈဢၼ်ႁၢင်ႈလီမႃးၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈလူႉလႅဝ်မႃးယဝ်ႉ။ တီႈဢၼ်ၵူၼ်းမႃးဢႅဝ်ႇလႄႇၼမ်ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၸၢတ်ႈပၢၼ်ယူႇသဝ်း ဢၼ်တူၵ်းတႅမ်ႇလႄႈ ၸဵမ်ၵူၼ်းထႆး ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ် လႆႈၺႃးလွင်ႈယွၵ်ႇလႅၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ပေႃးၶႂ်ႈမိူၼ်ၵၢၼ်ပၢႆးမွၼ်းယူႇဢၼ်ၼိုင်ႈယဝ်ႉ။

လိုၼ်းသုတ်းမႃး ပိၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ မီးလွင်ႈၶိုၼ်ႈယ်ႂႇလူၺ်ႈလွင်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမီးလီငၢမ်းသေတႃႉ၊ မိူင်းထႆးတိုၵ်ႉလႆႈၶၢမ်ႇတၢင်းယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ ဢၼ်တုမ်ႉတိူဝ်ႉ မိူင်းဢေးသျႃးၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇၵမ်ႉၼမ်ၼၼ်ႉယူႇ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ ဝဵင်းမႂ်ႇ၊ ပွၵ်ႉမႂ်ႇ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈပၵ်းၸႂ်ထိုင် ၾၢင်ႁၢင်ႈပၢႆးမွၼ်း ႁိူၼ်းယေးဝဵင်းလူင်၊ လွင်ႈဢၼ်ဝဵင်းလူင်ၶဝ် ဢမ်ႇမီးသဵၼ်ႈတၢင်းပႆငၢႆႈ လႄႈ ဢမ်ႇပၼ်တၢင်းလူတ်းလူမ်ၸႂ် တေႃႇၵူၼ်းပႆတၢင်း၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵႆႉလႆႈႁၼ် မီးယုၵ်းယၢၵ်ႈ လႄႈ ဢၼ်မၢၵ်ႇမိူဝ် တီႈ ဝဵင်းလူင် လႄႈ ပႃးၸဵမ်တီႈ ဝၢၼ်ႈၼွၵ်ႈၼႃးပၢၼ်ႇ။

ပိုၼ်း

မိူင်းႁေႃၶမ်းထႆး ဢၼ်ၸၢင်ႈမၵ်းမၼ်ႈလႆႈ ဢွၼ်တၢင်းသေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉ လႆႈတႄႇတင်ႈမႃး တီႈသုၶူဝ်းထႆး ၼႂ်းပီ 1238 သေ လႆႈႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇထိုင်ၸိၵ်းၸွမ် တႂ်ႈၵၢၼ်ဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ရၢမ်းၶမ်းႁႅင် မိူဝ်ႈပီႁူဝ်ပၢၵ်ႇထီႉ 14 မိူဝ်ႈပႆႇတူၵ်းတႂ်ႈ လွင်ႈၵုမ်းၵမ် မိူင်းႁေႃၶမ်း ဢယုတ်ႉထယႃး ဢၼ်ပဵၼ်မိူင်းဢုပ်ႉပိူင်ႇ ၼႃႈလိၼ်မိူင်းထႆးပၢၼ်ယၢမ်းလဵဝ် တင်းမူတ်း လႄႈ ပႃးတင်း ၼႃႈလိၼ်မိူင်းလၢဝ်း တင်း မိူင်းၵမ်ႇပူးၶျႃး ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉ တင်းၼမ်၊ ၼႂ်းတွၼ်ႈသုတ်း လႆႈသိမ်းဢဝ်ပႃးတင်း မိူင်းႁေႃၶမ်းပွတ်းႁွင်ႇ လၢၼ်ႉၼႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၵၢၼ်မိူင်း

မိူင်းႁေႃၶမ်း မိူင်းထႆး (ราชอาณาจักรไทย - ရႃၸဢႃႇၼႃႇၸၢၵ်ႈထႆး) ၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်ၸႂ်ႉပိူင်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ဢၼ်မီးလၵ်းမိူင်းၶိူဝ်းၶုၼ် (Constitutional Monarchy) သေ၊ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈၸိုင်ႈမိူင်းၶႃႈ။ သၽႃးမိူင်းထႆးၼႆႉ မီးသွင်သၽႃး (Bicameral)၊ ဢၼ်ပဵၼ် သၽႃးၸၼ်ႉသုင် (ဝုတ်ႉထိသၽႃး) ဢၼ်တပ်ႉသိုၵ်းလိူၵ်ႈတင်ႈဝႆႉ လႄႈ သၽႃးၸၼ်ႉတႅမ်ႇ (သၽႃးၽူႈတႅၼ်းၵူၼ်းမိူင်း) ဢၼ်ၵူၼ်းမိူင်းလိူၵ်ႈတင်ႈဝႆႉၼၼ်ႉၶႃႈ။ ၸွမ်ၽွင်းလူင် ပဵၼ်ႁူဝ်ၼႃႈလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသေ၊ လႆႈလွင်ႈလိူၵ်ႈတင်ႈမႃး တီႈလုၵ်ႈၸုမ်းသၽႃး တင်းသွင်ၽၢႆႇၶႃႈ။

တီႈတႄႇမၼ်းတႄႉ ၵၢၼ်ငၢၼ်းၶုၼ်ႁေႃၶမ်းၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈပၢင်ၵႅဝ်ႈ (Ceremonial) ၵမ်ႉၼမ်သေ၊ ၸွမ်ၽွင်းလူင်ၼႆႉ ပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်မီးဢႃႇၼႃႇလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈၶႃႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း လႄႈ ၸုမ်းၶိူဝ်းၶုၼ်ၶဝ်တႄႉ တိုၵ်ႉလႆႈလွင်ႈၵႅတ်ႇၶႄဝႆႉ ၸွမ်းၼင်ႇၵူတ်ႇမၢႆမၢတ်ႈၸႂ်ၶုၼ် (Lèse-majesté laws) ဢၼ်ၵႅတ်ႇၶႄဝႆႉ တင်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းၼၼ်ႉၶႃႈ။ ၵူတ်ႇမၢႆၼႆႉ မၵ်းမၼ်ႈဝႆႉ တူတ်ႈၶွၵ်ႈၶၢဝ်းယၢဝ်း တႃႇၵူၼ်းၵေႃႉဢၼ် လၢတ်ႈၸႃႉသႄႇၼႄး ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၸုမ်းၶိူဝ်းၶုၼ်ၶဝ်ၼၼ်ႉၶႃႈ။

ၽၢင်ႉ: ၵူတ်းမၢႆ (Lèse-majesté - လွင်ႈဢမ်ႇၼပ်ႉယမ် ၸုမ်းၶိူဝ်းၶုၼ်) ၼႂ်းမိူင်းထႆးၼႆႉ ဢဝ်တူတ်ႈၶွၵ်ႈလႆႈ တေႃႇထိုင် 15 ပီ၊ လႄႈ တူတ်ႈဢေႇသုတ်းမီး 3 ပီ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ တူတ်ႈတႃႇၵူၼ်းတၢင်ႇမိူင်းၼႆႉ ၵႆႉလေႇမီးလွင်ႈယွၼ်ႇယၢၼ်းပၼ် လိူဝ်သေၵူၼ်းမိူင်းထႆးၶႃႈ။ မၼ်းၶဝ်ႈပႃး လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၵူႈလွင်ႈ ဢၼ်ထတ်းသၢင်ႈဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈသႄႇၼႄး ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း၊ ႁၢင်ႈၽၢင်မၼ်းၸဝ်ႈ၊ ၵေႃႉတေပုတ်ႈႁၢင်ႈႁေႃ (ၸဝ်ႈၵႅမ်ႈမိူင်း) ဢမ်ႇၼၼ် ၽူႈတႅၼ်းတၢင်ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ၼၼ်ႉၶႃႈ။ ႁူဝ်ၼပ်ႉလွင်ႈတြႃးၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈတိူဝ်းၼမ်မႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈ ၵၢၼ်ယိုတ်းဢႃႇၼႃႇသိုၵ်း မိူဝ်ႈပီ 2014 ၼၼ်ႉၶႃႈ။ ငဝ်းလၢႆးၼႂ်းၶွၵ်ႈမိူင်းထႆးၼႆႉ ဢမ်ႇပေႃးလီ၊ ၶွၵ်ႈၸိူဝ်းၼၼ်ႉ မီးၵူၼ်းၼမ်လိူဝ်ႁႅင်း လႄႈ မီးလွင်ႈတၢင်းပဵၼ်ၸၢင်ႈၸပ်း ၽႄႈလၢမ်းလႆႈငၢႆႈၶႃႈ။ ႁႄႉၵင်ႈလွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢၼ်ၸၢင်ႈပိၼ်ႇပွင်ႇဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈသႄႇၼႄး ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း ဢမ်ႇၼၼ် ၸုမ်းၶိူဝ်းၶုၼ်ၶဝ်၊ ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး လွင်ႈဢမ်ႇၸုၵ်း မိူဝ်ႈပိုတ်ႇၽဵင်းၵႂၢမ်းၶိူဝ်းၶုၼ် တီႈႁူင်းငဝ်းတူင်ႉ၊ ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈယဵပ်ႇၼိူဝ်ငိုၼ်းၸိုင်ႈမိူင်း (ဢၼ်မီးႁၢင်ႈၶုၼ်ႁေႃၶမ်းဝႆႉ) ၼၼ်ႉၶႃႈ။

ရႃႇသီႇၽိင်ႈၽႃႉ

ၽင်ပၢင်ႇလၢႆႇ တီႈ ၵုၼ်တဝ်ႇ

မိူင်းထႆးၼႆႉ ၵမ်ႉၼမ်ပဵၼ်ၾိင်ႈၾႃႉမႆႈ (Tropical) ၶႃႈ။ မၼ်းမႆႈ လႄႈ မီးလွင်ႈမိုၵ်းယမ်း (Humid) တူဝ်ႈတင်းပီသေ၊ တၢင်ႉမႆႈမီးယူႇၼႂ်းဝူင်ႈၵၢင် 28-35°C (82-95°F)၊ လွင်ႈယွမ်းလူင်းတၢင်ႉမႆႈၼႆႉ တေလႆႈႁၼ်တီႈၼိူဝ်လွႆ ၼႂ်းပွတ်းႁွင်ႇသုတ်း မိူင်းထႆးၵူၺ်းၶႃႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းမီးဝႆႉ ၶၢဝ်းရႃႇသီႇဢုတု သၢမ်ၶၢဝ်းၶႃႈ -

ၶၢဝ်းၵတ်း: တႄႇဢဝ် လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ တေႃႇထိုင် သုတ်းလိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ ၼၼ်ႉ ၽူၼ်ဢမ်ႇပေႃးတူၵ်းၼမ်သေ တၢင်ႉမႆႈၵေႃႈ တူၵ်းတႅမ်ႇသုတ်းၶႃႈ။ ၵူၺ်းၵႃႈ တီႈပွတ်းၸၢၼ်းတႄႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေဢမ်ႇပေႃးႁူႉလႆႈ လွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈသင်သေ၊ တေလူဝ်ႇလႆႈဢဝ် သိူဝ်ႈသွၼ်ႉၵႂႃႇၸွမ်း တွၼ်ႈတႃႇမိူဝ်ႈၶိုၼ်ႈလွႆ ၼႂ်းပွတ်းႁွင်ႇၵူၺ်းၶႃႈ။ တီႈၼၼ်ႈၼႆႉ တၢင်ႉမႆႈၸၢင်ႈတူၵ်းတႅမ်ႇထိုင် 5°C ၶႃႈ။ ၶၢဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၶၢဝ်းဢၼ်ၵူၼ်းသူင်ၵႂႃႇဢႅဝ်ႇလႄႇ ၼမ်သုတ်းသေ၊ တီႈဢေႇမၼ်း ၽွင်းပွႆးၶရိတ်ႉသမၢတ်ႉ လႄႈ ပီမႂ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ပီမႂ်ႇၶႄႇ ဢၼ်တေမႃးထႅင်ႈ လၢႆဝူင်ႈၼၼ်ႉ၊ လွင်ႈႁႃသိုဝ်ႉဝႂ်တိုတ်းႁိူဝ်းမိၼ် လႄႈ တီႈလိုဝ်ႈသဝ်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇ လႄႈ ႁႃယၢပ်ႇၶႃႈ။

ၶၢဝ်းမႆႈ: တႄႇဢဝ် လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် တေႃႇ လိူၼ်ဢေႇပရႄႇ ၼၼ်ႉ မိူင်းထႆးၼႆႉ မႆႈႁၢဝ်ႉႁႅင်း ဢၼ်တၢင်ႉမႆႈ ၸၢင်ႈၶိုၼ်ႈသုင်ထိုင် 40°C (104°F) လႄႈ တၢင်ႉမႆႈ ၸၢင်ႈမီးထိုင် 50s°C (122-140°F) သေ၊ လိူၼ်ဢေႇပရႄႇၼႆႉ ၵမ်ႉၼမ် ပဵၼ်လိူၼ်ဢၼ်မႆႈသုတ်ယဝ်ႉ။ မၼ်းတေလီယူႇ တွၼ်ႈတႃႇၼင်ႈတီႈ ၽင်ႇပၢင်ႇလၢႆႇ သေ ၵိၼ်ၼမ်ႉၵႂႃႇၸွမ်း၊ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းဢၼ်လီသုတ်း တွၼ်ႈတႃႇၵႂႃႇဢႅဝ်ႇလႄႇ ၸွမ်းဝတ်ႉဝႃးၽႃသိူဝ်ႇ ၼႂ်းမိူင်းၵွၵ်ႇၶႃႈ။

ၶၢဝ်းၽူၼ်: တႄႇဢဝ် လိူၼ်မေႇ တေႃႇ လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ ၶႃႈယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းတေတႄႇတူၵ်းႁႅင်း ၼႂ်းလိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇ ၽွင်းမိူဝ်ႈ လူမ်းမုၼ်ႇသုၼ်း ၶဝ်ႈမႃး ၼႂ်းမိူင်းၵမ်ႉၼမ်ၼၼ်ႉၶႃႈ။ ဢၼ်ၼႆႉ ဢမ်ႇလႆႈပွင်ႇဝႃႈ ၽူၼ်တေတူၵ်း ဢမ်ႇထၢတ်ႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးမၼ်းတူၵ်းမႃး မၼ်းတေတူၵ်းႁႅင်း လႄႈ လွင်ႈၼမ်ႉထူမ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၵေႃႈ ၸၢင်ႈၵႆႉၵႆႉပဵၼ်လႆႈယူႇၶႃႈ။

ၾိင်ႈၾႃႉၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းမီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် ၸွမ်းလူၺ်ႈပိုၼ်ႉတီႈယူႇ။ တီႈဢေႇမၼ်း၊ ဢၢဝ်ႇပၢင်ႇလၢႆႇထႆး ပွတ်းၵၢင် (Central Gulf Coast of Thailand) (ဢၼ်ၶဝ်ႈပႃး ၵေႃႉသမူၺ် Ko Samui) ၼၼ်ႉ ပေႃးၶၢဝ်းၽူၼ်ၼႆ မၼ်းတေပိၼ်ႈၽိူၼ်ၵၼ်ဝႆႉသေ၊ ၶၢဝ်းႁႅင်ႈ ဢၼ်ၵူၼ်းၵႂႃႇဢႅဝ်ႇၼမ်ၼၼ်ႉ တေပဵၼ် လိူၼ်မေႇ တေႃႇ လိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ လႄႈ ၶၢဝ်းၽူၼ် ဢၼ်ၵူၼ်းဢေႇၼၼ်ႉ တေပဵၼ် လိူၼ်ၼူဝ်ႇဝႅမ်ႇပႃႇ တေႃႇ လိူၼ်ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ ၶႃႈ။

ၶေႃႈမုၼ်းႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း

မိူင်းထႆးၼႆႉ ပဵၼ်မိူင်းဢၼ်မီးလွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် ၼမ်လိူဝ်ပိူၼ်ႈ ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ဢၼ်ၼိုင်ႈ။

ၵႂႃႇၸူး

ၸွၼ်ႇ

ၵႂႃႇတင်း သဵၼ်ႈတၢင်းလိၼ်

တူၺ်း

ႁဵတ်း

သိုဝ်ႉ

ငိုၼ်းတွင်း

ၵိၼ်

ဢွၵ်ႉ

လဝ်ႈ

ယူႇသဝ်း ႁႂ်ႈလွတ်ႈၽေး

ယူႇသဝ်း ႁႂ်ႈပၢႆးယူႇလီၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ

ၼပ်ႉယမ်

ၵပ်းသိုပ်ႇ

တႄႇလီႇၾူင်း

ၵႂႃႇထႅင်ႈ

Article Geo different to Wikidata
Wikivoyage: Latitude 14, Longitude 101 (Map, Geohack)
Wikidata: Latitude 15.87000000, Longitude 100.99250000 (Map, Geohack)
Difference: 208.1km