ၼေႇပျီႇတေႃႇ ၼႆႉ ပဵၼ် ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင် ၶွင် မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇ ဢၼ်တႅၼ်းတၢင် ဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် မိူဝ်ႈ ပီ 2005 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တူဝ်ယေႃႈမၼ်းတႄႉ ႁူႉဝႃႈပဵၼ် NPT ၼႆယဝ်ႉ။

လီပွင်ႇၸႂ်ဝႆႉ

ၼေႇပျီႇတေႃႇ ၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်လၢၵ်ႇလၢႆးဝႆႉယဝ်ႉ။ လႆႈၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉၼင်ႇ ဝဵင်းလူင်လုၵ်ႈၼိုင်ႈသေတႃႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဢမ်ႇပႆႇမီးႁူဝ်ၼပ်ႉၵူၼ်း ဢၼ်ၵုမ်ႇထူၼ်ႈလႄႈ လွင်ႈရူတ်ႉၵႃး ၵႂႃႇမႃးယၢပ်ႈၵေႃႈ ဢမ်ႇပႆႇမီး။ ပေႃးၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး တိူဝ်းတွၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးတႄႉ ၸွင်ႇမၼ်းတေသိုပ်ႇလၢၵ်ႇလၢႆးမိူၼ်ၼင်ႇၼႆ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ တေပဵၼ်လွင်ႈတၢင်းထႅင်ႈဢၼ်ၼိုင်ႈယူႇ။ တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ မီးဝႆႉ တၢင်းၵႂၢင်ႈလူင် ဢၼ်ရူတ်ႉ 8 လမ်း ၵႂႃႇမႃးလႆႈ မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈဝႃႈမီး သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်ၸိူင်ႉၼၼ်ၵေႃႈ ၵူၼ်းဢမ်ႇပႆႇပေႃးမီးၼမ်လႄႈ တၢင်းၵေႃႈ ဢမ်ႇႁၼ်သတ်ႉသေပွၵ်ႈ။

မိူဝ်ႈပွတ်းၸဝ်ႉ ပီ 2000 ၼၼ်ႉ ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်တမ်းၽႅၼ် ဢၼ်လူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းၶဝ် သိူင်ႇသေႁဵတ်းယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ထိုင် ၼူဝ်ဝႅမ်ႇပႃႇ ပီ 2005 မႃး လႆႈၵိုင်ႉၵၢင်ႉပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ပဵၼ် ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈမႂ်ႇ ၶွင် မိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈႁၢပ်ႇၵၢၼ် လုမ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႄႈ ထၢၼ်ၽွင်းလူင်တင်းသဵင်ႈၼႆႉ တႃႇလုၵ်ႉတီႈ တႃႈၵုင်ႈ သေ ၶၢႆႉၸူးဢွင်ႈတီႈမႂ်ႇၼၼ်ႉ ၶဝ်လႆႈႁူႉထႃႈ မွၵ်ႈ 2 လိူၼ်ၼႆႉၵူၺ်း။ မိူၼ်ၼင်ႇ လုမ်းၽွင်းတၢင်မိူင်း၊ လုမ်းၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းၼင်ႇ ၸုမ်းၸၢတ်ႈၸိုင်ႈလုမ်ႈၾႃႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉတႄႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ဢမ်ႇပႆႇမီး ယူင်ႉသၢင်ႈပၢႆးပႆႇၺႃႇ လႄႈ ယူင်ႉသၢင်ႈပၢႆးယူႇလီလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႈၶၢႆႉမႃး။

ၵႂႃႇၸူး

တင်းရူတ်ႉ

လႆႈႁဵတ်းဝႆႉသဵၼ်ႈတၢင်းမႂ်ႇ ဢၼ်လုၵ်ႉတႃႈၵုင်ႈ ၵွင်ႉသိုပ်ႇဝႆႉတင်း ၼေႇပျီႇတေႃႇ။ တီႈသဵၼ်ႈတၢင်း ဢၼ်မီးတၢင်းၵႆ 320 km (200 mi) ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ဢွင်ႈတီႈသႂ်ႇၼမ်ႉမၼ်း လႄႈ လၢၼ်ႉတၢင်းၵိၼ် ဢၼ်ယႂ်ႇဢၼ်ၵႂၢင်ႈ ဢၼ်ၵႃႈၶၼ်ယႂ်ႇသေ ပေႃးလုၵ်ႉၽၢႆႇပွတ်း တႃႈၵုင်ႈမႃးတႄႉ တေမီးတီႈ ပွတ်ႈၶိုင်ႈပွတ်းတၢင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၵႂႃႇၸွမ်း ရူတ်ႉလဵၼ်း

ရူတ်ႉလဵၼ်းဢၼ်လုၵ်ႉတႃႈၵုင်ႈမႃးၵူႈဝၼ်းၼၼ်ႉတႄႉ မီးၼမ်ဝႆႉသေ တၢင်းႁိုင်တႄႉ မီးမွၵ်ႈ ၵဝ်ႈၸူဝ်ႈမူင်းၼႆႉယဝ်ႉ။ တႃႈရူတ်ႉလဵၼ်းၼႆႉ ပေႃးၸႃႇသေႇတႃႈရူတ်ႉၵႃး မၼ်းၵႆတင်းၵၢင်ဝဵင်၊ ၵႆၵၼ်တင်း ႁူမ်းလႅမ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးၸႂ်ႉသၢႆၵၢၼ်ရူတ်ႉ ဢၼ်မႃးတီႈတႃႈၵုင်ႈၼႆ မၼ်းတိူဝ်းၽႂ်းသေ ရူတ်ႉလဵၼ်းယဝ်ႉ။ တၢင်းႁိုင်တေမီးမွၵ်ႈ 5 ၸူဝ်ႈမူင်းၼႆႉယဝ်ႉ။

• 1 တႃႈရူတ်ႉလဵၼ်း ၼေႇပျီႇတေႃႇ. (ဢၢပ်ႉတဵတ်ႉဝႆႉ မိူဝ်ႈ မေႇ 2019)

ၵႂႃႇၸွမ်း ႁိူဝ်းမိၼ်

တွၼ်ႈတႃႇၵႄႈလိတ်ႈ လွင်ႈႁိူဝ်းမိၼ်တိူဝ်းသတ်ႉမႃးတီး ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉၼႆသေ လႆႈမႄးၵုမ်းယုၵ်ႉသုင် တႃႁိူဝ်းမိၼ် ဢေႇလႃႇ ႁႂ်ႈပေႃး ယိပ်းၵမ်လႆႈ ႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်တိူဝ်းယႂ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼၼ်ႉ မၼ်းမီးတီႈ ၸဵင်ႇၸၢၼ်းဝၼ်းဢွၵ်ႇ ၵျႅတ်ႉပျေး ယၢၼ် 16 km (10 mi) ယဝ်ႉ။

• 2 တႃႈႁိူဝ်းမိၼ် ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း ၼေႇပျီႇတေႃႇ (NYT  ^IATA). ယၢမ်းလဵဝ်တႄႉ ပဵၼ်တီႈၵိုတ်း ၸိူဝ်းပဵၼ် သၢႆၵၢၼ်မိၼ်ၼႂ်းမိူင်း : သၢႆၵၢၼ်မိၼ် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈမျၢၼ်ႇမႃႇ၊ သၢႆၵၢၼ်မိၼ် တႃႈၵုင်ႈ၊ ဢႄးမၢၼ်းတလေး၊ ဢႅပ်ႉၾ်ဢႅမ်ႇဢၢႆႇဢႄး၊ ၵေႇပီႇၸႅတ်ႉဢႄး လႄႈ သၢႆၵၢၼ်မိၼ်ဢေးသျႃးဝိင်း ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ ပေႃးၸႃႇဢဝ် ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းတႄႉ သၢႆၵၢၼ်မိၼ်းၼႂ်းမိူင်းၼႆႉ ၵႃႈၶၼ်မၼ်းထုၵ်ႇသေ လုၵ်ႉဢဝ် NYT ၸူး RGN  ^IATA ၼႆႉ တေတူၵ်းၸူဝ်ႈမွၵ်ႈ US$120 ၼႆႉယဝ်ႉ။ ႁိူဝ်းမိၼ်တႄႉ ပဵၼ် ATR turbo props သေ FMIAir တႄႉ ၸႂ်ႉ CRJ jet aircraft ယဝ်ႉ။ တီးသၢႆၵၢၼ်မိၼ် မျၢၼ်ႇမႃႇ ၼႆႉ မီးဝႆႉ ႁိူဝ်းမိၼ် ATR ဢၼ်မႂ်ႇယဝ်ႉ။ တႃႈၵုင်ႈ လႄႈ ဝဵင်းလိူဝ်ႇ ၼၼ်ႉ FMIAir ၼႆႉ မီးဢွင်ႈၶႅၵ်ႇ ဢၼ်ပၼ် တၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉ လၢႆလၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁိူဝ်းမိၼ်ၼႆႉ ဢွၵ်ႇယၢၼ်တီႈ ထႃႇမီႇၼႄႇလ်မႂ်ႇၼႂ်းမိူင်း တီႈ တႃႈၵုင်ႈယဝ်ႉ။  

ဢၼ်ပဵၼ် သၢႆၵၢၼ်မိၼ် Bangkok Airways ၼၼ်ႉၵေႃႈ လုၵ်ႉတီႈ မိူင်းၵွၵ်ႇသေ မိၼ်ၸူးၵမ်းသိုဝ်ႈ ၵူႈဝၼ်းယဝ်ႉ။ ႁိူဝ်းမိၼ် ဢၼ်လုၵ်ႉတီး မိူင်းၵွၵ်ႇမႃးတႄႉ ပဵၼ် ATR turbo prop သေ jet တႄႉ ဢမ်ႇသူႈမႃး၊ ယွၼ်ႉၼၼ်လႄႈ မၼ်းၸၢင်ႈတဵမ်သေ တႃႇလႆႈထူင်ၸိူဝ်းၼႆႉၵေႃႈ မၼ်းၸၢင်ႈၸိူင်ႉယဝ်ႉ။ Bangkok Airways ၼႆႉ မၼ်းမၼ်း ၶူတ်ႉၽႄၸႂ်ႉ တင်း သၢႆၵၢၼ်မိၼ်တၢင်ႇၸိူဝ်း မိူၼ်ၼင်ႇ Emirates ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ တီႈ Bangkok Airways ၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇမီး ၼမ်ႉတွၼ်းတႃႇ ၽူႈၶီႇ (မိူၼ်ၼင်ႇ ၶွင်ႈၶႂၢင်းပၼ် ထူင်ၶူဝ်းဢၼ်လိူဝ်) ၼင်ႇ Emirate။

တီႈတႄႉမၼ်းတႄႉ ပိူင်လူင်မၼ်း ၸိူဝ်းပဵၼ် ၽူႈထွင်ႈတဵဝ်းၼွၵ်ႈမိူင်း (ၵမ်ႉၼမ် ပဵၼ် ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ႁုၼ်ႈမုၼ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၵူႈၸိုင်ႈမိူင်း) ဢမ်ႇၼၼ် ၽူႈမၢၵ်ႈမီးၼႂ်းမိူင်းၶဝ်ၵူၺ်း ၶီႇႁိူဝ်းမိၼ် ၵႂႃႇ ၼေႇပျီႇတေႃႇ၊ ၵူၼ်းထွင်ႈတဵဝ်းၼႂ်းမိူင်းတႄႉ ၶီႇရူတ်ႉပၢသ်ႉ (5 ၸူဝ်ႈမူင်း)ၵႂႃႇၵူၺ်း။

တႃးႁိူဝ်းမိၼ်ၼႆႉ ၶိုတ်းၵၢပ်ႈ၊ ၵဵင်ႈသႂ်လီ လႄႈ ပွင်ပဵၼ်လႆႈလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီးၵိၵ်ႉၵမ်ႉၼမ်တႄႉ ယွၼ်ႉၵူၼ်းဢမ်ႇမီးလႄႈ ဢမ်ႇႁၼ်ၸႂ်ႉဝႆႉ။

ၵႂႃႇၸွမ်း ရူတ်ႉပၢသ်ႉ

ရူတ်ႉပၢသ်ႉ ဢၼ်မီးတီႈၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းၵႂၢင်ႈလူင်

ရူတ်ႉပၢသ်ႉတီႈတႃႈၵုင်ႈ ၼႆႉ ၵႂႃႇၸွမ်းၼိူဝ် သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်သေ ဢၼ်ၶၢဝ်းတၢင်း ႁိုင် 5 ၸူဝ်ႈမူင်း၊ တီႈသၢႆတၢင်းၵႂႃႇၸူး ဝဵင်းလူင်ငဝ်ႈၸိုင်ႈၼၼ်ႉ ၶဝ်ႈပႃး ဢွင်ႈလိုဝ်ႈၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉ သေ ဢမ်ႇမီးတၢင်း တႃႇၵႂႃႇၸူးတၢင်ႇတီႈ။ ရူတ်ႉပၢသ်ႉၼႆ့ တေၵႂႃႇၵိုတ်းတီႈ တႃႈရူတ်ႉမျူဝ်ႉမ ဢၼ်မီးတီႈ ပွတ်းႁွင်ႇ ဝဵင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

• လုၵ်ႉတီႈ တႃႈၵုင်ႈ - ၵႃႈရူတ်ႉ 6300 ၵျၢပ်ႈ၊ တၢင်းႁိုဝ် 5 ၸူဝ်ႈမူင်း (ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇ 2017)
• လုၵ်ႉတီႈ ပႃႇၵိူဝ် - ၵႃႈရူတ်ႉ 8000 ၵျၢပ်ႈ၊ တၢင်းႁိုင် 8 ၸူဝ်ႈမူင်း

ၸွၼ်ႇ

တင်း ရူတ်ႉၶိူင်ႈထႅၵ်ႇၸီႇ

ဢၼ်ၼႆႉတႄႉပဵၼ် ၵၢၼ်တေႃႉတေႃႉသူင်ႇ ဢၼ်ၵူၼ်းၸႂ်ႉၼမ် တီႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇယဝ်ႉ၊ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ မၼ်းၸၢင်ႈလႆႈၸုၼ်ႉယဝ်ႉ။

တင်း တုၵ်ႉတုၵ်ႉ

မိူၼ်ၵၼ်တင်း မိူင်းၵွၵ်ႇ တီးမိူင်းထႆးယဝ်ႉ။ ရူတ်ႉသၢမ်မၢၵ်ႇ။ ၵၢၼ်တေႃႉသူင်ႇ ဢၼ်လႆႈႁၼ်ယူႇ ၵူႈတီႈယဝ်ႉ ယၢမ်းလဵဝ်။

တင်း ထႅၵ်ႇၸီႇ

ထႅၵ်ႇၸီႇၸိူဝ်းၼႆႉ ၵႆႉပၼ်ႇလဵပ်ႈယူႇတီႈ ႁိမ်း ၵၢတ်ႇသိုဝ်ႉၶၢႆၶူဝ်းၶွင် လႄႈ တႃႈရူတ်ႉ ၼၼ်ႉသေ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လူဝ်ႇလႆႈငူပ်ႉငိတင်းၶဝ်ယဝ်ႉ။ ပေႃးပဵၼ် ၵူၼ်းၼွၵ်ႈမိူင်းၼႆႉ ၶဝ်တိူဝ်းတေယွၼ်းၵႃႈ မၼ်းလိူဝ်၊ ႁူမ်ႈဝႃႈ ၵႂႃႇတီႈၼၼ်ႈတီႈၼႆႈၵူၺ်းၵေႃႈ တေတူၵ်းၸူဝ်ႈမွၵ်ႈ US$5 ၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ တီႈၼိုင်ႈလႄႈ တီႈၼိုင်ႈ မၼ်းၵႆၵၼ်ၼႃႇလႄႈ တႃႇတေႁႃထႅၵ်ႇၸီႇၼႆႉ တေလႆႈၶတ်းၸႂ်ယူႇဢိတ်းၼိုင်ႈ (ဢၼ်လီသေပိူၼ်ႈတႄႉ ယွၼ်းတၢင်းၸွႆႈထႅမ် ႁူင်းႁႅမ်း တီႈဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လိုဝ်ႈသဝ်း)။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း မိူဝ်ႈပီ 2017 ၾႅပ်ႇဝႃႇရီႇၼၼ်ႉ လုၵ်ႉဢဝ် ႁူင်းႁႅမ်းၵူဝ်းတႅၼ်းလဵၵ်ႉ ၵႂႃႇၸူး တႃးရူတ်ႉ မျူဝ်ႉမ ဢၼ်ၶၢဝ်းတၢင်းႁိုဝ် 20 တႃၼၼ်ႉ လႆႈပၼ် 7,000 ၵျၢပ်ႈယဝ်ႉ။ ၼၼ်ႉ လုၵ်ႉတီႈႁူင်းႁႅမ်း ၶပ်ႉၶိုင်ပၼ်ယဝ်ႉ။

တူၺ်း

• 1 ႁွင်ႈၼႄပိုၼ်း ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၵင်ႈ, ၸႄႈဝဵင်းၸေႇယႃႇသီႇရိ. ႁွင်ႈၼႄပိုၼ်း ၵၢၼ်ၵႅတ်ႇၵင်ႈၼႆႉ ၶိုင်ႈၼိုင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်တီႈၼႂ်း ပၢင်ႇ သေ ၶိုင်ႈၼိုင်ႈၼႆႉ မီးဝႆႉတီႈၼႂ်း ယူင်ႉသၢင်ႈ ဢၼ်ၵႂၢင်ႈယႂ်ႇ၊ ဢၼ်ပဵၼ်တွၼ်ႈတႃႇ ၼႄပိုၼ်းၵၢၼ်သိုၵ်းၶွင်ၸိုင်ႈမိူင်းယဝ်ႉ။ ၽွင်းတိုၵ်ႉလူဝ်ႇသၢင်ႈတီႈမိူင်းၼႆႉ မီးဝႆႉယူႇတင်းၼမ်သေတႃႉ ဢၼ်ၼႆႉတႄႉ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇတေလႆႈႁၼ် ၵၢၼ်တမ်းၽႅၼ်ဢၼ်ၵိုင်ႇ တေႃႇလႃႇႁူဝ်လၢၼ်ႉမၼ်း ဢၼ်ဢမ်ႇၶဝ်ႈတၢင်းတိုဝ်းသင်တႄႉတႄႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ မၼ်းလႆႈၶဝ်ႈလၢႆလၢႆ၊ ဢမ်ႇလႆႈပၼ်ၵႃႈပၼ်ႁူဝ်မၼ်းသင်။ ပေႃးဝႃႈသေၵေႃႉၵေႃႉ ပဵၼ်ၵေႃႉဢၼ်ၶဝ်ႈၸႂ်ၵၢၼ်သိုၵ်းၼႆတႄႉ တီႈၼႆႈၼႆႉ တေဢဝ်ၶၢဝ်းယၢမ်းမၼ်းၵဵင်ႈယူႇ လၢႆၸူဝ်ႈမူင်းယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇတေတူၺ်းလႆႈ ၵူႈဢၼ်ၵူႈမဵဝ်းၼႆႉ တေလႆႈပႆတၢင်းႁိုင်ယဝ်ႉ။ ပေႃးပဵၼ်လႆႈတႄႉ ၶၢတ်ႈရူတ်ႉၶိူင်ႈတီႈ ႁူင်းႁႅမ်း ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇသဝ်းၼၼ်ႉသေ ၵႂႃႇတၢင်ႇမၢႆၽၢင်တီႈ ႁိမ်းႁူးၶဝ်ႈ ဢၼ်ယၢၼ် 300 မီႇတႃႇ (ဢဝ်ပႃး မႂ်ၶၢမ်ႈမိူင်းၵႂႃႇသေ) ယဝ်ႉၵေႃႈ ၵႂႃႇၵိုတ်းတီႈ ဢွင်ႈၵိုတ်းရူတ်ႉ ၵႃႈတီႈ ယူင်ႉသၢင်ႈပိူင်လူင်သၢမ်ဢၼ်ၼၼ်ႉလႄႈ။ ပေႃးဢမ်ႇၼၼ် ပေႃးဝႃႈတေပႆဢဝ်တႄႉ တေလႆႈပႆ လၢႆၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ တင်ႇပႃးမၢၵ်ႇလေႃႉၵေႃႈ တၢင်းမၼ်းႁဵတ်းပၼ်ဝႆႉယူႇ။ ပေႃးမုင်ႈတူၺ်း သဵၼ်ႈတၢင်းလူင်သေ ဢွင်ႈတီး ဢၼ်မီးၽၢႆႇသၢႆႉၼၼ်ႉ ပဵၼ် တပ်ႉၼမ်၊ ပေႃးၵႂႃႇသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈပဵၼ် တပ်ႉသိုၵ်း လႄႈ ဢွင်ႈပိုၼ်း၊ ၽၢႆႇၶႂႃၼႆႉ ပဵၼ် တပ်ႉၵၢင်ႁၢဝ်ယဝ်ႉ။ တီႈၼၼ်ႈၼၼ်ႉတေလႆႈႁၼ် ပၢႆႉ ဢၼ်တႅမ်ႈဝႆႉ ၽၢႆႇဢိင်းၵလဵတ်ႈယူႇ ၵမ်ႈၽွင်ႈယဝ်ႉ။ တီႈၽၢႆႇၼွၵ်ႈတႄႉ တေလႆႈႁၼ် ဢဝ်ႁိူဝ်းမိၼ်ၵဝ်ႇမွၼ် ဢၼ်ႁေႃဢၼ်သႃးၼၼ်ႉ ၶပ်ႉၸႅၼ်ႇၼႄဝႆႉ တီႈၵၢင်ပၢင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈတပ်ႉၼမ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈႁၼ် ပိူင်ႈႁၢင်ႈ ႁိူဝ်းဢွၼ်ႇၸိူဝ်းယဝ်ႉ။ တီႈယူင်ႉသၢင်ႈပိူင်လူင်သၢမ်ဢၼ်ၼၼ်ႉ ၼႄဝႆႉ ၽူႈႁတ်းႁၢၼ်ၸိုင်ႈမိူင်းယဝ်ႉ။ ယူင်ႉသၢင်ႈ ၸိူဝ်းမီးၽၢႆႇလင် လႄႈ ႁိမ်းၶၢင်ႈၼၼ်ႉ ၼႄဝႆႉ လွင်ႈတၢင်း ႁူဝ်ယွႆႈမၼ်းယဝ်ႉ။ ၶိူင်ႈၶူဝ်းသိုၵ်း ၵူႈမဵဝ်းမဵဝ်း၊ ႁၢင်ႈႁၼ်သၢမ်ၸဵင်ႇ လႄႈ ႁၢင်ႈပၢၼ်းသီသိုၵ်းၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈတၢင်းၵမ်ႉၼမ်တႄႉ တႅမ်ႈဝႆႉၼင်ႇ ၽၢႆႇမၢၼ်ႈသေတႃႉ ဢၼ်ပဵၼ် လွင်ႈတၢင်းပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ တႅမ်ႈဝႆႉၼင်ႇ ၽၢႆႇဢိင်းၵလဵတ်ႈယူႇ။ ဢမ်ႇလႆႈပၼ်ၵႃႈမၼ်း. (ဢၢပ်ႉတဵတ်ႉဝႆႉ မိူဝ်ႈ ၾႅပ်ႇ 2017)

• 2 ႁွင်ႈၼႄ ၵႅဝ်ႈသႅင်.  
• ႁူၼ်ႁၢင်ႈ ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း. ႁူၼ်ႁၢင်ႈလူင် သၢမ်ဢၼ် ဢၼ်ပဵၼ် ၶုၼ်ႁေႃၶမ်း လမ်ႇလွင်ႈတႃႇ ပိုၼ်းမၢၼ်ႈ : ဢၼေႃႇယထႃႇ၊ ပယိၼ်ႉၼွင်ႇ လႄႈ ဢလွင်းၽယႃး ဢူးဢွင်ႇၸေႇယ။ 

• 3 သူၼ်တူၼ်ႈယႃႈယႃၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ. ပဵၼ်ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်ၼႄဝႆႉ တူၼ်ႈယႃႈယႃ ဢၼ်မီးတီႈ ၼႃႈလိၼ်ၵူႈတီႈတီႈ ၼႂ်းမိူင်းမျၢၼ်ႇမႃႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈသူၼ်ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ တူၼ်ႈယႃႈယႃ ႁူဝ်ႁဵင်မၼ်းသေ ၸိူဝ်ႉၽၼ်း ဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် မီးယူႇ ႁူဝ်ပၢၵ်ႇမၼ်းယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇလႆႈပၼ်ၵႃႈၶဝ်ႈမၼ်း.  

• 4 သူၼ်မွၵ်ႇ သၽႃးရိ ၼေႇပျီႇတေႃႇ.  

• 5 ႁွင်ႈၼႄ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ. ဝၼ်းဢၢင်းၵၢၼ်း တေႃႇ ဝၼ်းဢႃးတိတ်ႉ 9:30 ပၸ-4:30 ပလ (ဢၼ်ၶဝ်ႈလႆႈလႃႈသုတ်း 4 ပလ). ပိုတ်ႇမိူဝ်ႈ ပီ 2015၊ ဝၢႆးၶၢႆႉဢဝ် ဝဵင်းငဝ်ႈၸိုင်ႈမိူင်း လုၵ်ႉဢဝ် တႃႈၵုင်ႈ ၶၢႆႉၸူး ၼေႇပျီႇတေႃႇ။ ဢၼ်တီႈၼၼ်ႈၵေႃႈ တိုၵ်ႉမီးဝႆႉယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၵၼ်ၸိူဝ်းၶဝ်ႈပႃးဝႆႉတႄႉ - မိူဝ်ႈပႆႇတၢင်ႇပိုၼ်း၊ သၢႆပိုၼ်း၊ ၽိင်ႈထုင်း၊ ပိုၼ်း ၊ ပၢႆးမွၼ်း၊ ဢႃႇသီႇယႅၼ်ႇ၊ တႃႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵပ်ႈႁဵၼ်း လႄႈ ဢွင်ႈပၢင်ပွႆးၼႄ ၸူဝ်ႈၵႅပ်ႉ။ 5000 ၵျၢပ်ႈ.  
• 6 ၵွင်းမူးဢုပ်ပႃတသၼ်တိ (Peace Pagoda). ပဵၼ်တီႈမၢႆတွင်းလၢၵ်ႇလၢႆး တီႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇယဝ်ႉ။ ဢဝ်ႈႁူၼ်ႁၢင်ႈၶဵဝ်ႈၵႅဝ်ႈငႃးသႅင်ၽြႃႈ ဢၼ်မႃးတီႈ မိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉသေ သႂ်ႇထႃႇပၼႃႇဝႆႉယဝ်ႉ။ ဢဝ်ပိူင်ႁၢင်ႈ ၵွင်းမူးသူၺ်ႇတၵုင်ႇတီႈ တႃႈၵုင်ႈသေ ၵေႃႇသၢင်ႈဝႆႉယဝ်ႉ။ တၢင်းသုင်မီး 99 မီႇတႃႇ (325 ထတ်း) ယဝ်ႉ။ လႆႈတၢင်ႇထီး မိူဝ်ႈပီ 2009 လိူၼ်မၢတ်ႉၶျ် 10 ဝၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵွင်းမူးၼႆႉ လႆႈၵေႃႇဝႆႉတီႈၼိူဝ်ၵွင်း ဢၼ်ၵူၼ်းႁဵတ်းဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၵွင်းမူးၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃး ၽြႃးယွၼ်းသူးတဵမ်ထူၼ်ႈ၊ ၽြႃးသႅင်ၶဵဝ် 3 သူႇ၊ တမ်းၶွၼ်ႇ ဢၼ်မီးတၢင်းသုင် 108 ထတ်း၊ တူၼ်ႈမႆႉၺွင်ႇမႁႃႇၽေႃးထိ လႄႈ ၽြႃး 28 သူႇ၊ မႆႉၺွင်ႇ 108 တူၼ်ႈ လႄႈ သူၼ်ႇမွၵ်ႇ။ ၸဝ်ႈဢုပုပ်ႈ လႄႈ ၼွင်ၼမ်ႉ၊ ႁဵတ်းပႃးဝႆႉ ၵျွင်းသိမ်သေယဝ်ႉ။ (ဢၢပ်ႉတဵတ်ႉဝႆႉ မိူဝ်ႈ မေႇ 2015)

ႁဵတ်း

• သူၼ်မွၵ်ႇဝဵင်း (City Park) (မီးၽၢႆႇလင် ႁူင်းႁေႃဝဵင်း). သူၼ်မွၵ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈလဵၼ်ႈလႄႈ မူၵ်ႇသိတ်းၼမ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ်တီႈၼႄ ၽႆးၽဵင်းၵႂၢမ်း ၵူႈၶမ်ႈ။ 

• ၵွပ်ႉၾ်. တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ပၢင်ႇလဵၼ်ႈၵွပ်ႉၾ် မီးဝႆႉယူႇ သီႇတီႈ၊ ပၢင်ႇၵွပ်ႉၾ် ၼေႇပျီႇတေႃႇသီးတီး (Nay Pyi Taw City Golf Course)၊ ပၢင်ႇၵွပ်ႉၾ် ယေႇပျႃႇ (Yaypyar Golf Course)၊ ပၢင်ႇၵွပ်ႉၾ် ယၢၼ်ႇဢွင်ႇမျိၼ်ႇ (Yan Aung Myin Golf Course) လႄႈ ပၢင်ႇၵွပ်ႉၾ် ရႂၢႆႇယႄႇမျၢၼ်ႇမႃႇ (Royal Myanmar Golf Course)။ 
• သူၼ် ၼွင်ငလၢႆႉ (Ngalaik Lake Gardens) (လုၵ်ႉတီႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇၵႂႃႇ ~10 ၵီႇလူဝ်ႇမီႇတႃႇ). သူၼ်ၼမ်ႉဢွၼ်ႇ ဢၼ်မီးတီႈသၢပ်ႇ ၽၢႆငလၢႆႉ ၸမ်ၵၼ်တင်း ဝၢၼ်ႈၵျူၺ်ႇၸိၼ်ႇ တီႈၼွင်ငၢႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မီးၽင်ႇၼမ်ႉ၊ ဢွင်ႈလိုဝ်ႈသဝ်း၊ ဢွင်ႈၶႅၵ်ႇ။ 

သိုဝ်ႉ

ၵၢတ်ႇမျူဝ်ႉမ ၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ ပဵၼ် ၵႅၼ်ၵၢင်ၵၢၼ်သိုဝ်ႉၵၢၼ်ၶၢႆ ၶွင် ၼေႇပျီႇတေႃႇယဝ်ႉ။ ဢွင်ႈသိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင်ႇ တၢင်ႇတီႈတႄႉ ၶဝ်ႈပႃး ၵၢတ်ႇတပျေႇၶျွင်း လႄႈ ၵျႅၼ်းသျိၼ်းသႅၼ်ႇတႃႇ ၼေႇပျီႇတေႃႇယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်း ဢွင်ႈတီႈႁူင်းႁႅမ်း "hotel-zone" ၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ဢွင်ႈသိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ပဵၼ်သႅၼ်းၵၢင် - ၵျႅၼ်းသျိၼ်း လႄႈ ၵႅပ်ႇပီႇတႄႇသေ တီႈဢၼ်လႂ်ဢၼ်ၼၼ်ႉၼၼ်ႉ မီးမႃး သူႇပႃႇမႃးၵႅတ်ႉ တင်း လၢၼ်ႉတၢင်းၵိၼ်ယဝ်ႉ။ တီႈ ၵျႅၼ်းသျိၼ်းၼၼ်ႉ မီးပႃး ဢွင်ႈတီႈတူၺ်းငဝ်းတူင်ႉသေ။ တီႈၽၢႆႇႁွင်ႇၼႆႉ မီႈဝႆႉ ဢွင်ႈတီႈသိုဝ်ႉၶူဝ်းၶွင်သေ မီးပႃးသူႇပႃႇမႃးၵႅတ်ႉ ဢၼ်တူဝ်းယႂ်ႇ လႄႈ မီးပႃး ဢွင်ႈတီႈ လႅၵ်ႈငိုၼ်းယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၸၢင်ႈလႅၵ်ႈငိုၼ်း (လႅၵ်ႈလၢႆႈ ငိုၼ်း တေႃႇလႃႇယူႇဢႅတ်ႉ ၵူၺ်း၊ ငိုၼ်းယူးရူပ်ႉတႄႉဢမ်ႇလႆႈ) ၵႃႈတီႈ ဢေးၵျႅၼ်ႉဢွၵ်ႇၶၢဝ်းတၢင်း ၵႃႈတီႈ ၵျႅၼ်းသျိၼ်းသႅၼ်ႇတႃႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ် ငိုၼ်းၶဝ် မေႃသဵင်ႈၵႂႃႇယဝ်ႉ။ ၶႅပ်းၶိတ်ႇငိုၼ်းၾူင်း ၵေႃႈ ၸၢင်ႈသိုဝ်ႉလႆႈ တီႈ ၵျႅၼ်းသျိၼ်းသႅၼ်ႇတႃႇယူႇ။ မၢင်ပွၵ်ႈမၢင်လႂ်ၵေႃႈ ၶဝ်ႁပ်ႉ ၶႅပ်း ၶရႅတ်ႉတိတ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် တႅပ်ႉပိတ်ႉ ၼွၵ်ႈမိူင်းမိူင်းယူႇ၊ ၵူၺ်းၵႃႈဝႃႈ ၸၢၵ်ႈထုၵ်ႈငိုၼ်း ATM တႄႉ မီးဝႆႉယူႇ လိူင်ႇလိူင်ႇယဝ်ႉ။

ၵိၼ်

• 1 Katsu, 164 Thiriyadanar Shopping Complex, ☏ +95 67 421 368. လၢၼ်ႉတၢင်းၵိၼ်ၵျႃႇပၢၼ်ႇဢၼ်လဵဝ် ဢၼ်မီးတီႈ ၼေႇပျီႇတေႃႇ။ တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်လႆႈတမ်းၸႂ် လႄႈ မူတ်းသႂ်ႇလီသေ လၢၼ်ႉတၢင်းၵိၼ်ယူဝ်းယူဝ်း တီႈၼႂ်းဝဵင်း။ (ဢၢပ်ႉတဵတ်ႉဝႆႉ မိူဝ်ႈ ၸူႇ 2018)

ဢွၵ်ႉ

ပီႇယႃႇမျၢၼ်ႇမႃႇၼႆႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၵိၼ်လီသေ မဵဝ်းမၼ်းၵေႃႈ မီးလၢႆဢၼ်လၢႆမဵဝ်းယဝ်ႉ။ ဝီႇသၵီႇဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼႂ်းမိူင်းၵေႃႈ ၵႃႈၶၼ်သၢင်ႇထုၵ်ႇသေ ၼိုင်ႈလီတႃႇ မီးမွၵ်ႈ 5,000 ၵျၢပ်ႈၼႆႉ ၼၼ်ႉပဵၼ် မိၵ်ႈဢၼ်ၶိုၵ်ႉသေပိူၼ်ႈၼႂ်းမိူင်းၵွၼ်ႇ။ ဝၢႆႇ ၵေႃႈလႆႈ ၸဵမ် ဝၢႆႇလႅင် လႄႈ ဝၢႆႇၽိူၵ်ႇ။ ဝၢႆႇၵူႈၸိုင်ႈမိူင်းၵေႃႈ ၸၢင်ႈလႆႈယူႇ၊ ၵႃႈၶၼ်တႄႉ တေမီးမွၵ်ႈ 8,500-15,000 ၵျၢပ်ႈၼႆႉယဝ်ႉ။ တီႈ ၵျႅၼ်းသျိၼ်း လႄႈ သူႇပႃႇမႃးၵႅတ်ႉ ၵႅပ်ႇပီႇတႄႇလ် ၼၼ်ႉ ၶဝ်မီး တႅဝ်းၶၢႆ ဝၢႆႇ၊ ပီႇယႃႇ လႄႈ ဝီႇသၵီႇယဝ်ႉ။

ၼွၼ်း

ၼႃးလိၼ်ႁူင်းႁႅမ်း ၼႆႉ မီးတီႈသၢပ်ႇဝဵင်းသေ လႆႈမုင်ႈႁၼ် သၼ်လွႆဝႆႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်း ၼေႇပျီႇတေႃႇဢမ်ႇၼၼ် တီႈႁိမ်းၸမ်မၼ်းၼၼ်ႉ မီးဝႆႉ ႁူင်းႁႅမ်း 12 ဢၼ်ယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႈၼၼ်ႉ တႃႇ 8 ဢၼ်ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်ႁူင်းႁႅမ်း ၼေႇပျီႇတေႃႇယဝ်ႉ။ တီႈၼေႇပျီႇတေႃႆၼႆႉ ႁူင်းႁႅမ်းဢၼ်ယႂ်ႇယႂ်ႇလူင်ၵေႃႈမီးဝႆႉယဝ်ႉ။ တီႈဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇၶႂ်းၵႂႃႇလႄႈ တင်း ႁူင်းႁႅမ်းၼႆႉ မၼ်းၵၼ်ဝႆႉတၢၼ်ႇတၢၼ်ႇယဝ်ႉ။

• 1 ႁူင်းႁႅမ်း ဝီးၵႅတ်ႉသ် - ၼေႇပျီႇတေႃႇ (Vegas Hotel - Nay Pyi Taw), DC001 - သဵၼ်ႈတၢင်းႁိူၼ်းၶႅၵ်ႇၸိုင်ႈမိူင်း - ၸႄႈဝဵင်းတၵ်ႉၶိၼႃႇသီႇရိ (ၼႃႈလိၼ်ႁူင်းႁႅမ်း), ☏ +95 67 3422 778, ✉ vegashotelnaypyitaw@gmail.com. Check-in: 14:00, check-out: 12:00. ႁူင်းႁႅမ်း ၸၼ်ႉလၢဝ်သၢမ်လုၵ်ႈ၊ ႁႃႈၸၼ်ႉ (ပႃးၶူဝ်လႆထၢတ်ႈ)၊ ၶိုတ်းၵၢပ်ႈ (ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇ မိူဝ်ႈပီ 2017 တီႇသႅမ်ႇပႃႇ)၊ ၶဝ်ႈပႃး 84 ၶွင်ႉ၊ ဝၢႆႇၾၢႆႇ ၸႂ်ႉလႆႈလၢႆလၢႆ။ (ဢမ်ႇလႆႈလုတ်ႇလႅၼ်းယႃႈ) ၶွင်ႉၼွၼ်းယႂ်ႇ တီႈၼွၼ်းလူမ်ၸႂ်၊ ပႃးၸၢၵ်ႈၵတ်း၊ ထီႇဝီႇ၊ ႁူးၽႆးၽႃႉတႃႇသဵပ်ႇ မီးတင်းၼမ်၊ တိုၵ်ႈၵတ်း၊ တိူၵ်ႈသုၼ်ႇတူဝ်၊ ၶွင်ႉၼမ်ႉသုၼ်ႇတူဝ်။ တၢင်းၵိၼ်ၵၢင်ၼႂ် မဵဝ်းဢဝ်ၸႂ်ၵိၼ်ဝႃႈ 06:30-10:00 ၶဝ်ႈပႃး ၶဝ်ႈ/ၶဝ်ႈသွႆး/ၼမ်ႉၽၵ်း/ၼမ်ႉၼဵင်ႈ/ၵေႃႇၾီႇ/ၼမ်ႉၼူမ်း၊ မၢၵ်ႇမႆႉမၢၵ်ႇတွၵ်ႈ/ၼမ်ႉမၢၵ်ႇမႆႉ/ၼမ်ႉၼူမ်းသူမ်ႈ။ လၢၼ်ႉတီႈၵိၼ်တီႈၼၼ်-လုၵ်ႉတီႈၼႂ်း ၶွင်ႉၼွၼ်းသေ သင်ၵိၼ်ၵေႃႈလႆႈ။ မီးၽိူၼ်ၸွႆႈထႅမ် 24 ၸူဝ်ႈမူင်း။ မီး ၸၢၵ်ႈထုၵ်ႈငိုၼ်း ATM။ တီႈၵိုတ်းရူတ်ႉ။ ၸၢင်ႈၶၢတ်ႈလႅင် ၼိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်း US$1။ ၵူၼ်းႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶဝ် မေႃၸွႆႈထႅမ် မေႃလၢတ်ႈၵႂၢမ်းဢိင်းၵလဵတ်ႈ သေ မီးလွၼ်ႉၶၢဝ်ႇလီဝႃႈ တီႈၼေႇပျီႇတေႃႇၼႆႉ တေလႆႈၵႂႃႇတူၺ်းသင်။ မီးၶွင်ႉပၢင်ၵုမ်။ ၼွင်လုၺ်းၼမ်ႉ လႄႈ ၶွင်ႉလဵၼ်ႈႁႅင်း။ မီးပႃးရူတ်ႉတေႃႉသူင်ႇ ၵႂႃႇႁိမ်းႁွမ်း။ တႃႇၸၢႆႇငိုၼ်း ၸႂ်ႉလႆႈ ၶႅပ်းၶရႅတ်ႉတိတ်ႉ ဢိၵ်ႇတင်း ငိုၼ်း။ ၶၼ်မၼ်း တႄႇ US$25. (ဢၢပ်ႉတဵတ်ႉဝႆႉ မိူဝ်ႈ မေႇ 2018)

သိုပ်ႇၵႂႃႇထႅင်ႈ

• တႃႈလိူဝ်ႇ
• တႃႈၵုင်ႈ
• တူၼ်ႈတီး